تدوین پیشنویس شاخصهای سالنامههای آماری کلانشهرها و مراکز استانها (مطالعه موردی: سالنامه آماری 31 مرکز استان کشور ایران)
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران
2 دانشآموخته دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.82545/uf.2024.1025338چکیده
در هزاره سوم میلادی، اندیشمندان و شهرشناسان بهمنظور شناخت پیچیدگیهای فضای شهرها، به دنبال ابزارهایی برای درک آن هستند. در این میان داده و اطلاعات بهعنوان زبان شناخت و فهم رفتار فضایی شهرها و ابزار مسلط برای تحلیل پیچیدگیهای موجود مورد توجه قرارگرفته است؛ بنابراین در پژوهش حاضر سعی شده است منابع آماری شهرها از جمله آمارنامهها برای تحلیل مسائل شهری موردتوجه قرار گیرد. روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و استنباطی بوده است. روش جمعآوری دادهها بهصورت اسنادی و نوع دادهها نیز متون آماری منتشرشده شهرداریها برای آخرین سال منتشرشده بوده است. جامعه آماری و محدوده مکانی در این پژوهش وجود نداشته است؛ اما محدوده موضوعی پژوهش سالنامهی آماری شهرداریها و محدوده سازمانی نیز شهرداریهای شهرهای مراکز استانهای کشور بوده است. روش تجزیهوتحلیل دادهها، با استفاده از روش تحلیل محتوا و روشهای آماری کمی ساده بوده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مغایرتهای محتوایی و شکلی در آمارنامههای شهری و همچنین عدم نظام آماری جامع و یکپارچه در آمارنامههای شهری مشاهده میشود. در مراحل بعدی مشخص شد که نایکنواختی در تهیه و تدوین آمارنامههای شهری در چارچوب زمان، مکان و اصول استانداردهای آماری وجود دارد. در مراحل دیگر از یافتههای پژوهش مشخص شد که بسیاری از داده و اطلاعات آماری منتشرشده در آمارنامههای شهرها و شهرداریها، شاخصهای رقابت شهری، شاخصهای سنجش پیشرفت، توسعه و برنامهریزی شهری به کار نرفته است. برای رسیدن به آمارنامه شهری یکپارچه و جامع، پیشنهاد میشود که شهرهای کشور در چارچوب معرفیشده که دارای 22 فصل است، آمارها و اطلاعات خود را هر سال بهروزرسانی کرده و منتشر کنند.