کنشهای جمعی کارناوالی و فضای شهری
نویسندگان
1 استادیار جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال
2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
چکیده
امروزه، کنشهای جمعی و جنبشهای جدید اجتماعی، پدیدهای مدرن و ناشی از شهری شدن، شکلگیری روابط اقتصادی، ارزشهای جدید، انتظارات و تحرکات جدید اجتماعی هستند. تقابل میان حکومت و جنبشهای جدید اجتماعی، در فضای شهری معنا پیدا میکند و در نتیجهی کنترل حکومت، میتواند به جنبش اعتراضی و یا انقلاب تبدیل گردد. این جنبشها به دنبال تغییرات کلان در حکومت نیستند و مطالبات محدود و مشخصی دارند و نهادهای کوچک قدرت، سبک زندگی، محیط زیست و مسائل اجتماعی را مورد پرسش قرار میدهند. فضاهای شهری نقش مهمی در زندگی اجتماعی-سیاسی داشته و به عنوان مرکز ارتباط و تحول در شهرها عمل میکنند. وجود اماکنی مانند میدانها و پارکها با ایجاد زمان – مکان متفاوت، میتوانند فضای مناسبی را برای وقوع کنشهای جمعی کارناوال گونهای فراهم کرده و مطالبات طبقهی متوسط را به شکلی متفاوت بیان کنند. این مقاله، با استفاده از روش مطالعهی اسنادی، مصاحبه و مشاهدهی مستقیم، نقش و تأثیر فضاهای شهری را در فراهمآوری بستر مناسب برای شکلگیری کنشهای جمعی و جنبشهای جدید اجتماعی، با نظر به شهر استانبول در سال 2013 بررسی میکند. وجود اماکنی مانند میدان تقسیم استانبول، فضایی را پدید میآورد تا مکالمه، بحث و اظهار نظر به شکل آزادانه و باز برگزار شده و در صورت پدید آمدن بسترهای لازم گفتمان و تداوم آن، این امکان فراهم شود تا از دل آن کنشهای جمعی هدفمند و جنبشهای اجتماعی اصلاحی پدید آمده و به رشد جامعهی مدنی و ایجاد توسعهی سیاسی کمک کند.
