فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه متأثر از رشد شهرنشینی، افزایش جمعیت شهری و در پی آن افزایش تراکم جمعیتی در سطح شهرها، سوانح و بحران­های طبیعی و انسان­ساخت و آسیب­پذیری­های ناشی از آن­ها نیز رو به فزونی یافته است. دراین‌بین، علم آینده­نگاری بیش از هفتادسال است که یکی از تمرکزهای اصلی خود را به آمادگی در برابر بحران­ها و وقایعی که باعث غافلگیری در آینده خواهد شد، معطوف کرده است. بدین ترتیب، آینده­پژوهی و برنامه­ریزی بر مبنای تحلیل داده­ها، زیربنای مدیریت بحران­هاست. طوری که شناخت وضعیت موجود و تجزیه­وتحلیل عوامل مؤثر در ایجاد شرایط بحرانی در زمان وقوع بحران، فرصت توانایی لازم برای مدیریت کارآمد بحران را فراهم می­کند. بدین ترتیب، پژوهش حاضر در راستای شناسایی بحران­های کلیدی مؤثر بر توسعه شهر اوشان، فشم، میگون با بهره­گیری از رهیافت آینده­نگاری انجام‌گرفته است. در این پژوهش با ماهیت توصیفی- تحلیلی، ابتدا با استفاده از تکنیک پویش محیطی، بحران­های بالقوه مؤثر بر توسعه شهر اوشان، فشم، میگون شناسایی‌شده و در ادامه بر اساس پرسشنامه توزیع‌شده بین متخصصان و نخبگان مرتبط با محتوای این پژوهش، در چارچوب ماتریس اثرات متقابل و در محیط­ نرم­افزار میک­مک، تأثیرگذاری و تأثیرپذیری مستقیم و غیرمستقیم هرکدام از بحران­ها سنجیده شده و با توجه به امتیاز تأثیرگذاری و تأثیرپذیری آن­ها، بحران­های کلیدی به دست آمدند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که مهاجرت افراد بومی، تضادهای فرهنگی ناشی از ورود قومیت­های مختلف به شهر، زلزله، رانش زمین، سیلاب شهری، ریزش کوه، بهمن، مسدود شدن راه­های مواصلاتی، حمله حیوانات وحشی، آتش­سوزی، ریزش ساختمان­های ناایمن و بی­دوام، بی­اعتمادی نسبت به نهادهای متولی شهر، ناهماهنگی و ناسازگاری میان نهادهای متولی توسعه شهر و نبود آموزش­های لازم در باب مواجه با رخدادها، ازجمله بحران­های بالقوه مؤثر بر توسعه شهر اوشان، فشم، میگون محسوب می­شوند که از بین آن­ها بحران­های زلزله، رانش زمین، ریزش کوه، سیلاب شهری و بهمن به­عنوان بحران­های کلیدی شهر هستند.