تحلیل شهر خلاق با رویکرد آینده‌پژوهی مبتنی بر سناریونویسی (مطالعه موردی: شهر چابهار)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

doi
https://doi.org/10.82545/uf.2024.1184147
چکیده

امروزه حركت به سمت ايجاد و تحقق شهر خلاق به دلايل جايگاه شهر به‌عنوان محل شكل‏گيري بسترهاي جامعه دانايي، اهميـت و محـور بودن شهرها در توسعه اقتصادي بسيار ضروري و مهم است. در این راستا هدف این پژوهش تحلیل شهر خلاق با رویکرد آینده‏پژوهی مبتنی بر سناریونویسی در شهر چابهار می‎باشد. تحقیق به لحاظ ماهیت کاربردی و به لحاظ روش مبتنی بر روشی توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری از 22 نفر کارشناسان سازمان‌های مدیریتی شهر چابهار و اساتید شهرسازی تشکیل‌شده است. روش نمونه‌گیری مورداستفاده در پژوهش حاضر احتمالی و از نوع طبقه‌ای بوده است. روش جمع‌آوری داده‌ها کتابخانه‌ای است، ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه از نوع بسته است. برای تحلیل شهر خلاق با رویکرد آینده‌پژوهی (چابهار) مبتنی بر سناریونویسی از تیم پانل دلفی و نرم‌افزار ویزارد است. با تحلیل 35 شاخص با استفاده از تکنیک دلفی می‌توان گفت وضعیت شاخص‌هاي تأثیرگذار در شهر خلاق شهر چابهار با تأکید بر آینده‌پژوهی نامطلوب است و بیشترین شاخص‌ها امتیاز کمتر از میانگین عدد 3 را به دست آورده‌اند. در مجموع از میان 35 شاخص 14 شاخص در وضعیت نامطلوب و 11 شاخص در وضعیت مطلوب قرارگرفته است. در مرحله 16 شاخص اصلی انتخاب شد و در 3 وضعیت (عدم توجه، ادامه روند فعلی و بهبود) در نرم‌افزار سناریو ویزارد مورد تحلیل قرار گرفت. پنج سناريو برای وضعيت آينده شهر خلاق چابهار ارائه گرديد؛ که مشخص شد کنترل و برنامه‌ریزی شهر خلاق چابهار درگرو تغییرات این عوامل و پیشران‌ها قرار دارد. شناخت مؤلفه‏هاي تأثیرگذار در خلاقیت شهر چابهار مي‏تواند به ترسيم آينده‏هاي محتمل مطلوب کمک کند. امید می‏رود که با ارزیابی و تحلیل شهر خلاق، مدیران و برنامه‎ریزان با توجه به ظرفیت‎هاي موجود و مزیت‏هاي رقابتی بتوانند از این دریچه، شهر چابهار را به این سمت سوق دهند.