بررسی تعامل مدیریت ‌شهری و کیفیت فضایی محیط‌های عمومی با رهیافت مکان‌محور (مطالعۀ موردی: کلان‌شهر تبریز)

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران.

2 گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاداسلامی، ایلخچی، ایران.

3 گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران.

4 گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران.

doi
https://doi.org/10.82545/uf.2025.1210731
چکیده

کیفیت فضایی محیط‌های عمومی یکی‌از مؤلفه‌های کلیدی در ارتقاء کیفیت زندگی شهری به‌شمار می‌رود و تحت تأثیر عوامل متعددی ازجمله مدیریت‌شهری قرار دارد. در دهه‌های اخیر، رهیافت مکان‌محور به‌عنوان رویکردی مؤثر در برنامه‌ریزی و طراحی فضاهای عمومی، توجه پژوهشگران و سیاست‌گذاران شهری را به‌خود جلب کرده است. پژوهش حاضر باهدف بررسی تعامل میان مدیریت‌شهری و کیفیت فضایی محیط‌های عمومی در کلان‌شهر تبریز، باتأکیدبر رویکرد مکان‌محور، انجام شده است. روش‌تحقیق به‌صورت کمی-تحلیلی بوده و داده‌ها ازطریق مطالعات میدانی گردآوری شده‌اند. دراین چارچوب، چهار فضای عمومی منتخب موردبررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که میان عملکرد مدیریت‌شهری در ابعاد مختلف و کیفیت فضایی محیط‌های عمومی در شاخص‌های موردارزیابی، رابطه‌ای معنادار وجود دارد. همچنین مشخص شد که هرچه مداخلات مدیریت‌شهری با شناخت دقیق‌تری از ویژگی‌های مکان‌محور همراه باشد، امکان ارتقاء کیفیت فضایی افزایش می‌یابد. نتایج این مطالعه بر اهمیت هماهنگی میان سیاست‌های مدیریت‌شهری و ویژگی‌های زمینه‌ای محیط‌های عمومی تأکید دارد. مطالعۀ حاضر پیشنهاد می‌کند که برنامه‌ریزان شهری با اتخاذ رویکردی مکان‌محور و مشارکت‌جویانه، می‌توانند نقشی مؤثر در بهبود کیفیت فضاهای عمومی و افزایش رضایت‌مندی شهروندان ایفاء کنند.