مکان‌یابی دفن پسماندهای شهری با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندشاخصه (موردی شهرستان بندرعباس)

نویسندگان

1 دانش آموخته ارشد مهندسی ژئوتکنیک،دانشگاه پیام نور،مرکزشیراز،ایران

2 دکترای تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشگاه آزاد لارستان

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران

4 دانشجوی ارشد شهرسازی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران

doi
چکیده

مکان‌یابی و یافتن محل مناسب برای دفن زباله یکی از مهم‌ترین بخش‌های سیستم مدیریت مواد زاید جامد شهری است. شهر بندرعباس در نتیجه ازدیاد جمعیت، مصرف‌گرایی و تغییر عادات غذایی مردم، افزایش مصرف مواد بسته‌بندی شده در چند دهة اخیر به همراه تقلید الگوی مصرفی مردم باعث افزایش حجم زبالة تولید شده در این شهر گشته است. با وجود این مشکل، هنوز شیوه مناسبی جهت دفع مواد زاید جامد شهر بندرعباس وجود ندارد. هدف اصلی پژوهش حاضر، درنظرگرفتن نقش عوامل ژئومورفولوژی، زمین‌‌شناسی، هیدرولوژی از لحاظ شرایط و فرایندهای حاکم بر این منطقه در آینده به کمک اعمال انواع عملیات تحلیل‌های مکانی، با بهره‌گیری از فن آوری سامانه اطلاعات جغرافیایی و روش تصمیم‌‌گیری چند شاخصه به‌منظور مکان‌یابی مناسب برای دفن پسماندهای شهری است. به همین منظور، 13 پارامتر بر اساس استانداردهای موجود که عبارتند از: شیب، فرسایش، اراضی ناپایدار، گسل، آب‌های سطحی، آب‌های زیرزمینی، چاه‌ها، منطقه حفاظت شده، پوشش گیاهی، خطوط ارتباطی، خطوط نیرو، فاصله از شهر بندرعباس و مراکز جمعیتی وزن‌‌دهی شده و به ازای هر شاخص، لایه‌ متناظر آن در محیط ArcGIS آماده‌‌سازی گردیده است. نتایج این پژوهش حاکی از این است که مدل‌ فازی در مرحله اولیه با انتخاب چهار مکان و در نهایت با انتخاب مکان نهایی جهت دفن مواد زاید در شمال شهر بندرعباس، قدرت تصمیم‌گیری قابل انعطافی را در امر مکان‌یابی محل دفن با تفاوت‌هایی لحاظ می‌کند. در نهایت با هم‌پوشانی و از مجموع اشتراک توابع فازی در محیط ArcGIS، مکان نهایی دفن زباله شهر بندرعباس با مساحت 421کیلومترمربع مساحت به عنوان مکان پیشنهادی دفن پسماندهای جامد شهر بندرعباس انتخاب شد.