اعتماد به خانواده و سرمایهی اجتماعی با رفتار شهروندی دانشجویان
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعه شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
2 مربی گروه جامعه شناسی، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران
3 مربی گروه جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی اعتماد در خانواده و تأثیر آن بر مؤلفههای شهروندی بین دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت انجام شده است. روش تحقیق پیمایشی است و 353 نفراز دانشجویان به روش خوشهای انتخاب شدهاند. در این پژوهش از پرسشنامهی شهروندی که دارای مؤلفههای مشارکتجویی، رعایت قوانین، احساس مسؤولیت، آگاهی از حقوق بوده، استفاده شده است. اعتماد به خانواده با رعایت قوانین و با آگاهی از حقوق رابطهی مستقیم معنادار دارد و با مشارکتجویی و احساس مسؤولیت رابطهی معناداری ندارد. مؤلفههای سرمایهی اجتماعی نیز با شهروندی دانشجویان، رابطهی معناداری داشته؛ اعتماد به خانواده عضویت، دوستان با نفوذ و اعتماد به تخصص 25% از پراکنش رفتار شهروندی را پیشبینی میکند. چارچوب نظری تحقیق ترکیبی از نظریات حقوق شهروندی و سرمایهی اجتماعی مارشال، اخلاق مشارکت فالکس، فوکویاما، تقویت همکاری پاتنام و کارکردهای خانواده کوئن است، که در آن تأثیر خانواده را بر مؤلفههای شهروندی میسنجد. میزان سرمایهی اجتماعی در ایران در روابط سنتی هنوز بسیار قوی است و سرمایهی اجتماعی قدیم (نوع درونگروهی) به نسبت قابل توجهی در کشور ما وجود دارد. سرمایهی اجتماعی کلید استقرار جامعهی مدنی و حیات شهروندی است و اعتماد اجتماعی مهمترین شاخصی است که بین سرمایه اجتماعی با شهروندی از طریق اعتماد اجتماعی ارتباط برقرار میکند که این اعتماد نیز ریشه در اعتماد خانواده دارد. خانواده به عنوان مهمترین نهاد اجتماعی میتواند با بسترسازی مناسب از جمله اعتماد در خانوادهی آن را در سطح جامعه گسترش داده و افراد را برای حضور در عرصههای متفاوت اجتماعی به عنوان یک شهروند موظف آماده سازد، همچنین برخورداری از سرمایهی اجتماعی نیز در رفتار شهروندی نقش تعیینکنندهای دارد.
