بررسی اثر پالمیتات بر سطوح بیان ژن‌های دخیل در انتقال معکوس کلسترول و متابولیسم لیپید در سلول‌های HepG2

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه بیوشیمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

3 استادیار گروه بیوشیمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

4 استادیار گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

5 استادیار گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30468/jsums.2025.8003.3193
چکیده

  زمینه و هدف: بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) به‌عنوان یک بیماری شایع مرتبط با اختلالات متابولیک، به دلیل افزایش تجمع اسیدهای چرب اشباع مانند پالمیتات، منجر به اختلال در متابولیسم لیپید می‌شود. این پژوهش به بررسی اثر پالمیتات بر تجمع قطرات چربی و ژن‌های مرتبط با انتقال معکوس کلسترول در سلول‌های کبدی HepG2 می‌پردازد. مواد و روش­ها: سلول‌های HepG2 در شرایط استاندارد کشت داده شدند. تجمع قطرات چربی با رنگ‌آمیزی Oil Red O، سطح کلسترول و تری‌گلیسرید با کیت‌های استاندارد و تغییرات بیان ژن‌های (ATP-Binding Cassette Transporter A1 and G1)  ABCG1 وABCA1، (Apolipoprotein A1)Apo-A1، (Liver X Receptor) LXR و (Scavenger Receptor Class B Type ) SR-B1 با روش RT-qPCR ارزیابی گردید. یافته­ها: تیمار سلول‌های HepG2 با پالمیتات با افزایش تجمع قطرات چربی سیتوپلاسمی و درعین‌حال با کاهش قابل‌توجهی در زنده‌مانی سلول‌ها همراه بود (P<0.0001). سطح کلسترول و تری‌گلیسرید سلول‌ها نیز به دنبال تیمار با پالمیتات نسبت به گروه کنترل افزایش یافت (P<0.05). همچنین، پالمیتات باعث کاهش بیان ABCA1 و SR-BI (P<0.05) و افزایش بیانABCG1 (P<0.05) شد، اما تأثیری بر بیان LXR و Apo-A1 نداشت (P>0.05). نتیجه‌گیری: پالمیتات با کاهش بیان ژن‌های ABCA1 و SR-B1، فرآیند انتقال معکوس کلسترول را مختل کرده و باعث تجمع لیپید و افزایش سطوح لیپید داخل سلولی می‌شود. افزایش بیان ABCG1 به‌عنوان یک پاسخ جبرانی نتوانست این اختلالات را جبران کند. این یافته‌ها تأکید می‌کند که پالمیتات از طریق تأثیر بر مسیرهای متابولیکی و التهابی می‌تواند به اختلال در هموستاز لیپید و بیماری‌های متابولیک مرتبط با آن منجر شود.