تحلیل و ارزیابی ابعاد و کیفیت سازوکارهای ادغام اجتماعی معلولان در قوانین حمایتی ایران
نویسندگان
1 پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی
doi
10.22059/ijsp.2023.94849چکیده
در چرخش پارادایمی صورت گرفته در ادبیات حمایت اجتماعی، معلولان از افرادی وابسته و نیازمند کمک به افرادی مستعد و باظرفیت تبدیل شدهاند که به واسطۀ مکانیسم طرد در معرض انزوا و محرومیت اجتماعی قرار گرفتهاند. لذا، به جای مقوله حمایتگری و کمک به معلولان، معمولاً به دولتها توصیه میشود تا در قالب سیاست ادغام اجتماعی شرایط را جهت دسترسی ایشان به فرصتهای اجتماعی و مشارکت در عرصههای مختلف جامعه فراهم کنند. در این راستا و با توجه به جمعیت قابل توجه معلولان در سطح جامعه ارزیابی سیاستها و قوانین حمایتی از منظر ادغام اجتماعی به مثابه یک مسئله اجتماعی مورد توجه پژوهش حاضر قرار گرفته است. روش پژوهش تحلیل اسنادی و جامعه آماری آن قانون جامع حمایت از حقوق معلولان (مصوب 1383) و قانون حمایت حقوق معلولان (مصوب 1396) است. بر حسب یافتههای پژوهش در قانون حمایت از حقوق معلولان تقریباً تمام ابعاد و مؤلفههای ادغام اجتماعی در زمینه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و فضایی مورد توجه قرار گرفتهاند. این در حالی است که در قانون جامع حمایت از حقوق معلولان بیشتر ابعاد اقتصادی، فرهنگی و فضایی مورد توجه قرار گرفته بودند. با این حال، از نظر کیفیت ادغام اجتماعی تفاوت چندانی میان سطح و سقف مشارکت تعیین شده در هر دو قانون مشاهده نمیشود. زیرا، از زاویه دید نردبان مشارکت آرنشتاین هر دو قانون در سطح مشارکت جزئی قرار میگیرند.