طراحی مدل بومی معماری اخلاق‌مدارانه سرمایه انسانی در صنعت بانکداری خصوصی ایران (رویکردی ساختاری–تفسیری)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد، گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.71572/msds.2025.1209323
چکیده

هدف از این پژوهش، طراحی مدلی بومی برای معماری اخلاق‌مدارانه سرمایه انسانی در صنعت بانکداری خصوصی ایران است. پژوهش با رویکردی ترکیبی انجام شده است و از روش‌ کیفی برای شناسایی مؤلفه‌های مدل و روش کمی مدل‌سازی ساختاری-تفسیری (ISM) برای تبیین روابط میان شاخص‌ها بهره گرفته شده است. داده‌ها از طریق پرسشنامه با خبرگان منابع انسانی و تحلیل اسناد و گزارش‌های سازمانی گردآوری گردید. نتایج تحقیق نشان داد که متغیرهای عدالت، فرهنگ سازمانی، خودمداری سازمانی، مشتری‌مداری، سبک مدیریت، شرایط محیط کاری، رضایت شغلی، و ایجاد استراتژی اخلاقی از جمله مؤثرترین مؤلفه‌های مدل هستند. مدل نهایی ارائه‌شده، روابط علی میان این مؤلفه‌ها را در سه سطح اصلی مستقل، رابط و وابسته ساماندهی می‌کند. یافته‌ها نشان داد که به‌کارگیری معماری اخلاق‌مدارانه در مدیریت سرمایه انسانی منجر به ارتقای عملکرد شغلی، کاهش رفتارهای ضدشهروندی و بهبود اعتماد سازمانی می‌شود. از منظر کاربردی، مدل طراحی‌ شده می‌تواند به‌عنوان ابزاری راهبردی در برنامه‌ریزی منابع انسانی بانک‌های خصوصی مورد استفاده قرار گیرد.