بررسی تأثیر جداگانه و همزمان فشارهای نهادی و قابلیت‌های پایداری بر توسعه مدیریت زنجیره تأمین پایدار شرکت‌های صنعتی زاهدان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.71572/msds.2026.1213788
چکیده

زنجيره تأمين پايدار در عصر حاضر به عنوان رويكردي كليدي براي دستيابي به اهداف توسعه پايدار شناخته مي‌شود. فشارهاي نهادي، به ويژه فشارهاي قانوني و هنجاري، تأثير معناداري بر اتخاذ و توسعه مديريت زنجيره تأمين پايدار دارند و سازمان‌ها بايد همزمان با پاسخگويي به الزامات نهادي، سرمايه‌گذاري در ارتقاي قابليت‌هاي داخلي را در اولويت قرار‌دهند. هدف از انجام پژوهش، بررسی تأثیر جداگانه و همزمان فشارهای نهادی و قابلیت‌های پایداری بر توسعه مدیریت زنجیره تأمین پایدار در شرکت‌های شهرک صنعتی زاهدان بوده ‌است. تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها، توصیفی و از نظر روش گردآوری داده‌ها، پیمایشی بوده ‌است. از بین جامعه شرکت‌های شهرک صنعتی شهر زاهدان در سال 1404 به تعداد 400 شرکت، بر اساس جدول تعیین حجم نمونه مورگان، 196 شرکت به روش تصادفی انتخاب و ابزار جمع آوری داده‌ها، پرسشنامه استاندارد با 49 گویه با ضریب پایایی 82/0 و روایی تأیید شده، بین مدیران عامل شرکت‌ها توزیع گردید. نتایج پژوهش نشان‌ داد فشار دولت، فشار مشتری، فشار رقابتی، رهبری مدیریت ارشد، قابلیت فنی مرتبط با محیط، تعامل بین رهبری مدیریت ارشد و فشار دولت، تعامل بین رهبری مدیریت ارشد و فشار مشتری و در نهایت تعامل بین رهبری مدیریت ارشد و فشار رقابتی بر توسعه مدیریت زنجیره تأمین پایدار شرکت‌های شهرک صنعتی زاهدان تأثیر مثبت داشته‌اند. همچنين، تعامل بین قابلیت فنی و فشار دولت؛ تعامل بین قابلیت فنی و فشار مشتری و نیز تعامل بین قابلیت فنی و فشار رقابتی بر توسعه مدیریت زنجیره تأمین پایدار شرکت‌های شهرک صنعتی زاهدان تأثیر منفی داشته‌اند.