طراحی مدل نگهداشت منابع انسانی خبره در محیطهای مختلف سازمان با بهرهگیری از روش فراترکیب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استاد، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.71572/msds.2026.1236512چکیده
هدف پژوهش حاضر، تدوین، وزندهی و ساختارسازی یک مدل اقتضایی نگهداشت منابع انسانی خبره است. این پژوهش با استفاده از طرح ترکیبی سهفازه انجام شد. در فاز نخست، با بهرهگیری از روش فراترکیب مبتنی بر مدل هفت مرحلهای سندلوسکی و باروسو، تعداد ۵۸۰ منبع علمی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ شناسایی شد که پس از چهار مرحله غربالگری نظاممند، ۶۸ مقاله با امتیاز کیفیت بالاتر از ۷۵ درصد وارد تحلیل نهایی گردید. خروجی این فاز، استخراج ۱۵۰ کد اولیه، ۲۰ مقوله فرعی و ۲۱ مؤلفه نهایی در قالب چهار بُعد نگهداشت دورهای، اصلاحی، پیشبینانه و اساسی بود. در فاز دوم، بهمنظور جرح و تعدیل و تعیین وزن نسبی مؤلفهها، از روش دلفی سهمرحلهای و تحلیل سلسلهمراتبی فازی با مشارکت ۱۵ خبره دانشگاهی و مدیران منابع انسانی استفاده شد. در فاز سوم، روابط علّی، سطحبندی و میزان اثرگذاری و اثرپذیری مؤلفهها با بهرهگیری از مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) و تحلیل MICMAC تحلیل گردید. نتایج نشان داد ۷ مؤلفه دارای بیشترین قدرت نفوذ و ۶ مؤلفه دارای بیشترین اثرپذیری هستند که بیانگر تفاوت معنادار در نقشهای ساختاری و علّی مؤلفهها در نگهداشت منابع انسانی خبره است. مدل نهایی پژوهش، یک چارچوب کمّی، سلسلهمراتبی و تصمیمیار ارائه میدهد که امکان انتخاب راهبرد نگهداشت متناسب با شرایط محیطی و ساختاری سازمانها را فراهم میسازد.
