واکاوی راهبردهای مؤثر در جذب و نگهداشت دانش آموزان بازمانده از تحصیل در مدارس دوره متوسطه

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

2 گروه علوم تربیتی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

doi
10.71572/msds.2026.1236625
چکیده

پژوهش حاضر با هدف واکاوی و شناسایی راهبردهای مؤثر در جذب و نگهداشت دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در مدارس دوره متوسطه اول انجام شد. در این پژوهش از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی استفاده شد تا تجربه‌ها، دیدگاه‌ها و ادراکات دست‌اندرکاران آموزشی درباره راهکارهای جذب و نگهداشت این دانش‌آموزان به طور عمیق مورد بررسی قرار گیرد. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران، مشاوران و دبیران مدارس دوره متوسطه اول شهرستان اهواز انجام شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس معیار اشباع نظری انتخاب شدند که در نهایت 10 نفر در مطالعه حضور داشتند. به منظور افزایش اعتبار و اطمینان‌پذیری یافته‌ها از روش پایایی بازکدگذاری استفاده شد. همچنین، داده‌های به‌دست‌ آمده با بهره‌گیری از نرم‌افزار مکس‌کیودا مورد تحلیل و کدگذاری قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل محتوای مصاحبه‌ها نشان داد که راهبردهای مؤثر در جذب و نگهداشت دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در قالب چهار مقوله اصلی شامل عوامل آموزشی، عوامل خانوادگی، عوامل اقتصادی و عوامل اجتماعی قابل طبقه‌بندی است. در مجموع، 23 زیرمقوله و 147 کد معنایی از داده‌ها استخراج شد که هر یک بیانگر ابعاد گوناگون این پدیده و راهکارهای پیشنهادی برای کاهش بازماندگی از تحصیل و تقویت ماندگاری دانش‌آموزان در نظام آموزشی است.