رویکرد حقوق بینالملل بشردوستانه به حمایت از حیوانات در مخاصمۀ مسلحانه
نویسندگان
1 استادیار حقوق بین الملل، عضو هیئت علمی گروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی ،دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jplsq.2023.356004.3277چکیده
حیوانات از زمانهای بسیار قدیم نقش مهمی در مخاصمات مسلحانه داشتهاند. حمل آذوقه، سربازان و تجهیزات نظامی و پزشکی، جستجوی سربازان مجروح، آسیب به مواضع دشمن بهویژه از طریق انفجار بمبهای متصل به حیوانات، از مهمترین اشکال استفاده از حیوانات در مخاصمه میباشند. با توجه به افزایش استفاده از حیوانات بهویژه دلفینها توسط دولتها برای تحقق مقاصد نظامی در مخاصمات مسلحانه، شناخت استانداردها و چارچوبهای حمایتی راجع به آنها ضرورت دارد. از این رو این مقاله مبتنی بر یک روش توصیفی- تحلیلی به این سؤال پاسخ میدهد که حقوق بینالملل بشردوستانه چه رویکردی در این زمینه اتخاذ کرده است؟ این مقاله نتیجه میگیرد که به دلیل فقدان قواعد مشخص و خاص در حقوق بینالملل بشردوستانه در باب ممنوعیت استفاده از حیوانات به عنوان مقاصد نظامی، میبایست برای تبیین نظام حقوقی ناظر به موضوع، به سراغ عمومات قواعد بشردوستانه بخصوص مواد پروتکل اول الحاقی به کنوانسیونهای چهارگانۀ ژنو 1949 رفت. با در نظر گرفتن حیوانات به عنوان بخشی از محیط زیست و قرار دادن آنها در دستۀ اشیای خاص و حمایتشده تحت مادۀ 54 پروتکل مزبور میتوان چارچوبهای حمایتی برای آنها در نظر گرفت. البته با توجه به وضعیت خاص حیوانات در مقایسه با انسان، اجرای اصول حقوق بشردوستانه همچون تفکیک، تناسب و احتیاط نسبت به حیوان سرباز با پیچیدگیها و ابهاماتی روبهرو است.
