ادراک داغ مکانی؛ استراتژی های مواجهه (مورد مطالعه: ساکنین مناطق کم برخوردار شهر مشهد)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران (نویسنده مسؤول)
3 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
doi
10.30495/uss.2023.706839چکیده
سکونت در مناطق کم برخوردار شهری ساکنین آن را با داغ ننگ مکانی و پیامدهای منفی بیشمار مواجهه می سازد، بنابراین افراد به اتخاذ استراتژی هایی برای مقابله با داغ ننگ می پردازند. ازاینرو هدف از انجام این تحقیق مطالعه ادراک ساکنین مناطق کمبرخوردار شهر مشهد از داغ ننگ مکانی و استراتژی های این افراد جهت مواجهه با آن است. بهمنظور فایده مندی شناختی از نظریه داغ ننگ گافمن و داغ ننگ مکانی واکوانت استفاده شد. این مطالعه به روش کیفی، مبتنی بر شیوه نمونه گیری هدفمند با بهره گیری از تکنیک مصاحبه نیمهساختیافته بر روی جامعه هدف ساکنین 6 منطقه کم برخوردار شهر مشهد انجام شد. حجم نمونه براساس قاعده اشباع اطلاعاتی پس از 20 مصاحبه حاصل شد. تحلیل داده با تکنیک تحلیل مضمون ششمرحلهای براون و کلارک پیش برده شد. یافته های حاصل از مصاحبه با ساکنین مناطق کم برخوردار شهر مشهد نشان داد این افراد داغ ننگ مکانی را به دو صورت احساس شده، از طریق برچسب هایی چون بی نظمی ظاهری، فرومایه، انحرافی، هراسآور، سرمایه های فرومایه، و تجربه شده از طریق تجربه برچسب کلامی، تجربه اختلال در ارتباط و تجربه کنش های فرومایه ادراک کرده بودند. تجربه و ادراک داغ ننگ مکانی موجب شد تا افراد استراتژی هایی جهت مواجهه با داغ ننگ بکار گیرند؛ ازاینرو تلاش داشتند جهت مواجهه با داغ ننگ بی اعتباری از استراتژی های برهم کنشی مانند مطرودیت اجتماعی، اقناع اجتماعی، تکانشی محور، همگون سازی که رویکرد تعاملی محور داشته و استراتژی های غیر برهم کنشی مانند انفعالی، گذر موقعیتی که فاقد رویکرد تعاملی محور است استفاده نمایند و جهت مواجهه با داغ ننگ احتمال بی اعتباری از استراتژی های پنهان سازی و انطباق سازی (مانند انطباق ظاهری، پنداری، گفتاری، کرداری) جهت جلوگیری از بیاعتبارشدن و آشکارشدن داغ ننگ خود، استفاده کنند.