درمان فراشناخت و آموزش نوروفیدبک بر علائم اضطراب، نظم جویی هیجان و فعالیت امواج مغزی دانشجویان دختر دارای اختلال اضطراب اجتماعی (تک‌آزمودنی)

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی بالینی دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی بالینی دانشگاه فردوسی مشهد ، مشهد، ایران

3 پزشک عمومی دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

4 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد، ایران

5 استادیار، گروه روانشناسی بالینی دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد، ایران

doi
چکیده

مقدمه: هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان فراشناخت و آموزش نوروفیدبک بر علائم اضطراب، نظم‌جویی هیجان و فعالیت امواج مغزی دانشجویان دختر دارای تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی بود. روش:پژوهش حاضر از نوع تک آزمودنی است. 5‌ دانشجوی دختر با تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی از دانشگاه فردوسی و دانشگاه فرهنگیان مشهد با استفاده از شیوه نمونه­گیری داوطلبانه و مصاحبه بالینی ساختاریافته و پرسشنامه هراس اجتماعی کانور انتخاب و پس از همتاسازی، به‌صورت تصادفی در گروه فراشناخت و نوروفیدبک جای‌دهی شدند. فراشناخت‌درمانی در8‌‌‌جلسه هفتگی و نوروفیدبک16‌جلسه، سه بار درهفته اجرا شد. آزمودنی‌ها در خط پایه، انتهای درمان و پیگیری، پرسشنامه نظم‌جویی هیجان را تکمیل کردند، پرسشنامه کانور دو بار در میانه درمان و امواج مغزی آزمودنی‌های نوروفیدبک نیز قبل وبعد درمان تکمیل وثبت گردید. برای تحلیل داده‌ها ازبازبینی نمودارها و شاخص درصد‌بهبودی استفاده شد. یافته‌ها: اثربخشی هردو درمان درعلائم اضطرابی آزمودنی‌ها مثبت و معنادار و بهبودی شرکت‌کننده‌ها درپیگیری ادامه یافته بود؛ اما اثربخشی هردو درمان برای نظم‌‌‌‌‌‌‌جویی هیجان معنادار نبود و تنها یکی از آزمودنی‌های گروه فراشناخت اثربخشی معناداری در آن نشان داد. همچنین، آزمودنی‌های نوروفیدبک، پس از درمان، امواج بهنجارتری را در موج آلفا و نقاط F3 وF4 داشتند. نتیجه گیری:درمجموع نتایج بیانگر تأثیر مثبت درمان فراشناخت ونوروفیدبک بر اضطراب اجتماعی و امواج مغزی آزمودنی‌ها بود؛ اما درنظم‌جویی هیجان تأثیر این دو روش درمانی قابل‌توجه نبود.