تحلیل جامعهشناختی سیاست انبوهسازی مسکن مهر و نقش آن بر کاهش محرومیتهای اجتماعی مورد مطالعه (مسکن مهر فاز جدید هشتگرد و شهر لاهیجان در استان گیلان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. (نویسنده مسئول).
3 استاد گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.30495/uss.2024.709569چکیده
مسکن پدیدهای اجتماعی است و انتظام و نوع فضاها و همچنین فرم ظاهری آن از عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تأثیر میپذیرد و بر آن تأثیر میگذارد. این یکی از موضوعات اصلی سیاستگذاری اجتماعی برای کاهش نابرابری اجتماعی است. هدف از مطالعه حاضر تحلیل جامعهشناختی سیاست انبوهسازی مسکن مهر و نقش آن بر کاهش محرومیتهای اجتماعی مورد مطالعه (مسکن مهر فاز جدید هشتگرد و شهر لاهیجان در استان گیلان) بود. روش تحقیق، گراندد تئوری (نظریه داده بنیاد) و جامعه مورد مطالعه، شامل کلیة شهروندان به همراه خانواده ساکن مسکن مهرشهر هشتگرد و شهر لاهیجان در استان گیلان بوده است. در این پژوهش از روش نمونهگیری هدفمند، گلوله برفی و شاخص اشباع نظری نسبت به نمونهگیری از جامعه پژوهش اقدام شد. در پژوهش حاضر با 16 خانوار، سرپرست خانوار ساکن مسکن مهر مصاحبه انجام شد. اطلاعات در این پژوهش بهواسطه مصاحبههای نیمه ساختاریافته جمعآوری شدهاند. به این صورت که با کلیه ساکنین مسکن مهرشهر هشتگرد و شهر لاهیجان شناسایی و بهصورت مجزا (فردی) مصاحبههایی صورت پذیرفت. دادههای جمعآوریشده، کدبندی، مفهومسازی و مقولهبندی شدند. سپس کدگذاری محوری و گزینشی انجام گرفت و بر مبنای مفاهیم و مقوله هستهای نمونههای بعدی برای مصاحبه انتخاب شدند. یافتههای تحقیق براساس مدل پارادیمی پژوهش در پنج محور (شرایط علی، شرایط مداخلهگر و شرایط زمینهای، راهبردها و پیامدها) قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد مشکلات کمی کیفی مسکن مهر، ضعف مکانیابی، مشکلات امنیتی اقتصادی، مشکلات زیستمحیطی رفاهی و مشکلات نهادی مهمترین مشکلات مسکن مهر در محدوده مطالعاتی هستند که جملگی ریشه در مدیریت ضعیف مراحل مختلف اجرای پروژه مسکن مهر دارند و در صورت بیتوجهی به مشکلات شناساییشده در آینده نهچندان دور این مساکن اجتماعی، با چالشهای پیچیدهتر و بحرانیتر مواجه خواهند شد.
