تحولات تاریخی سیاستگذاری اجتماعی در بلدیه
نویسندگان
1 استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران. ایران
doi
10.22059/ijsp.2023.92825چکیده
تاریخ سیاستگذاری اجتماعی در ایران، بهصورت یکجانبه متکی بر بزنگاههای مرتبط با قوانین و تاسیس سازمانهای بیمهگر اجتماعی است؛ توجه به بلدیه به عنوان یک نهاد فعال در تاریخ سیاستگذاری اجتماعی، میتواند روایت چندجانبه و باسابقهتری از سیاستگذاری اجتماعی در ایران را رقم بزند. هدف پژوهش حاضر، برجستهکردن این موضوع و شناسایی تغییرات در جهتگیری سیاستگذاری اجتماعی شهرداری با تاکید بر شهرداری تهران است. رویکرد مفهومی پژوهش حاضر نیز متکی بر مدل حقوق شهروندی مارشال است.روش پژوهش، تحلیل تاریخی متکی بر اسناد تاریخی موجود در این حوزه و جامعه آماری پژوهش شامل اسناد رسمی دارای اطلاعات درباره شهرداری (در محدوده از سال 1287 تا پایان دهه 1390) بوده است.یافتههای پژوهش حاکی از تفکیک بازه مورد بررسی به پنج دوره مختلف است که سیاستگذاری اجتماعی در این دورهها متمایز بوده است: دوره نخست: میراث مشروطه (از مجلس اول مشروطه تا پایان دوره ششم مجلس ملی)؛ دوره دوم: تداوم خدمات رفاهی در عین کمرنگ شدن امیدهای آغازین (از آغاز مجلس هفتم تا پایان دهه 1330)؛ دوره سوم: غلبه خدمات شهری و پسروی خدمات اجتماعی (دهه 1340 تا وقوع انقلاب اسلامی)؛ دوره چهارم: خروج از میدان سیاستگذاری اجتماعی (از آغاز نظام جمهوری اسلامی تا اوایل دهه 1370)؛ و دوره پنجم: بازگشت به میدان سیاستگذاری اجتماعی (از میانه دهه 1370 تا پایان دهه 1390).نتایج پژوهش در تعامل با سایر رویکردهای نظری گواه بر این است که بلافاصله پس از تثبیت حقوق سیاسی در ایران، حقوق اجتماعی تبلور یافته است اما با تضعیف حقوق سیاسی، خدمات اجتماعی کاهش نیافته، بلکه در خدمت دولتسازی قرار گرفته است.