شهر و هویت بریکولاژ: مطالعه جامعهشناختی بر مردان بدنساز شهر کرمان
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعه شناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول).
2 استادیار گروه جامعه شناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
doi
10.71547/urb.2025.1207265چکیده
هدف : هدف این پژوهش، تبیین فرایند شکلگیری هویت بریکولاژ مردان بدنساز در بستر زندگی شهری کرمان با بهرهگیری از رویکرد ترکیبی متوالی اکتشافی است. سؤال اصلی تحقیق این است: هویت بریکولاژ در میان مردان بدنساز شهر کرمان چگونه در بستر زندگی شهری شکل میگیرد؟ فرض تحقیق این است که هویت بریکولاژ بدنسازان، بهعنوان برساختهای اجتماعی - فرهنگی، از تعامل عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و رسانهای در محیط شهری شکل میگیرد. روش : روش تحقیق، ترکیبی متوالی اکتشافی (کیفی - کمی) بود. در بخش کیفی، از نظریهپردازی زمینهای (رویکرد گلیزر و اشتراوس) استفاده شد و با انجام ۲۵ مصاحبه نیمهساختاریافته با بدنسازان مرد شهر کرمان، مفاهیم اولیه استخراج گردید. در بخش کمّی، ابزار سنجشی (پرسشنامه محقق ساخته) مبتنی بر دادههای کیفی طراحی و بین ۲۱۷ نفر از بدنسازان مرد باشگاههای شهری توزیع شد. دادهها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی (PCA) و چرخش واریمکس تحلیل شدند. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ (۰.۸۳) و روایی محتوایی با CVR (میانگین ۰.۷۸) تأیید شد. یافته ها : یافتهها نشان داد که هویت بریکولاژ بر پایه هفت عامل (اقتصادی - شهری، کسب هویت حرفهای - شهری، فرهنگی-شهری، رسانهای، جنسیتی، تکنولوژیک و روانی) شکل میگیرد که ۷۲٪ واریانس متغیرهای مرتبط با هویت بریکولاژ را تبیین میکنند. نتیجه گیری : هویت بریکولاژ بدنی مردان بدنساز کرمان، یک هویت واکنشی - تطبیقی است که در تقاطع نیروهای اقتصادی، فرهنگی، رسانهای و تکنولوژیک شهری شکل میگیرد. این هویت با کنشگری انتخابگر، خودنمایی گزینشی و مقاومت هوشمندانه نسبت به فشارهای نرمالساز، ساخته میشود. بدن در این میدان، هم ابزار سرمایهگذاری است، هم زبان بازنمایی طبقاتی - جنسیتی و هم رسانهای برای هویتیابی فردی.
