فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: تکدیگری امروزه به مسئله اجتماعی در خیابان، فضای عمومی و سطح بازارهای شهری تبدیل شده؛ به‌طوری‌که نشانگر یک کژکارکردی ساختاری و بی‌سازمانی اجتماعی است؛ بر این اساس هدف اصلی تحقیق مرور نظام‌مند پژوهش‌های پیرامون تکدیگری خیابانی در جامعه ایرانی (مرور فراترکیبی پژوهش‌های سه دهه اخیر) است. روش­شناسی پژوهش : این پژوهش با استفاده از روش مرور نظام‌مند فراترکیبی و بر اساس مدل هفت‌مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو (2007) انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مطالعات کیفی، کمّی و ترکیبی منتشرشده در حوزه تکدی‌گری در ایران بین سال‌های 1370 تا 1404 بود. از بین 187 مطالعه شناسایی‌شده، بر اساس معیارهای ورود و خروج، 50 مطالعه به‌عنوان نمونه نهایی انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفته و شیوه نمونه‌گیری از نوع هدفمند بوده است. یافته­ها: نشان داد که تکدیگری خیابانی در ایران تحت تأثیر زمینه‌های فرهنگی (آنومی فرهنگی، فقر فرهنگی، سبک زندگی پرخطر؛ تکدیگری به‌مثابه فرهنگ شغلی؛ ضعف فرهنگ‌سازمانی، داغ ننگ اجتماعی)؛ اجتماعی (فروپاشی سرمایه اجتماعی؛ نومی اجتماعی؛ بی‌سازمانی محیطی؛ ناهنجاری اجتماعی؛ ضعف نظارت اجتماعی؛ هم‌نشینی افتراقی؛ نابرابری-تبعیض اجتماعی؛ آشفتگی نهاد خانواده)؛ اقتصادی (فضای کسب‌وکار نامساعد؛ شکاف طبقاتی-رفاهی؛ فشار اقتصادی؛ مصرف نمایشی ثروت) و زمینه‌های روانی (پذیرش بی‌هویتی؛ احساس درماندگی؛ سلامت روانی پایین؛ احساس بیگانگی) بوده و تکدی‌گری پدیده‌ای چندعاملی و خودتداوم‌بخش است که در یک چرخه معیوب از تعامل این عوامل شکل می‌گیرد؛ بنابراین، مقابله با آن مستلزم تدوین یک راهبرد ملی یکپارچه با تأکید بر توانمندسازی واقعی، تقویت شبکه‌های حمایت اجتماعی، مدیریت فرهنگ نیکوکاری و آگاهی‌بخشی عمومی است. واژگان کلیدی: تکدی‌گری، محرومیت اقتصادی، سرمایه اجتماعی، فقر فرهنگی، توانمندسازی، هویت داغ‌خورده.