استفاده از تیمار فسفیت پتاسیم جهت کنترل بیماری شانکر باکتریایی بادام (Pseudomonas syringae pv. syringae) در آزمایشگاه و باغ

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

3 دانشیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

doi
چکیده

بادام dulcis Prunus یکی از مهم­ترین درختان هسته‌دار در مقیاس تجاری در ایران و در استان چهار‌محال ‌و بختیاری است. بیماری شانکر باکتریایی با عامل بیمارگر Pseudomonas syringae -pv. syringae در بادام یکی از خسارت‌زاترین بیماری‌ها در سطح باغات بادام استان است و در سال‌های اخیر، با گسترش علایم شانکر همراه با ترشح صمغ و پلاست شکوفه در باغات استان مشاهده می‌شود. این باکتری از طریق زخم‌های ریز در برگ‌ها و شاخه‌ها وارد درخت بادام شده و باعث ایجاد التهابات و سیاهی در برگ‌ها و شاخه‌ها می‌شود. برای کنترل این بیماری، استفاده از ترکیبات مسی نظیر بردوفیکس و اکسی‌کلرید مس علاوه بر مقاومت در جمعیت باکتری‌ها، تأثیر پایین عملکرد و گیاه‌سوزی را به همراه دارد؛ لذا با استفاده از روش‌های جایگزین و به­کار‌گیری ترکیبات شیمیایی نظیر فسفیت‌پتاسیم باعث تحریک در واکنش‌های دفاعی گیاه در برابر بیمارگر می‌شود. در این تحقیق از غلظت‌های 20، 30 و 40 میلی‌گرم در لیتر فسفیت پتاسیم و ترکیب بردو جهت کنترل باکتری عامل شانکر باکتریایی در آزمایشگاه روی محیط نوترینت آگار و باغ استفاده شد. نتایج نشان داد فسفیت پتاسیم در مقایسه با ترکیب بردو در سطح قابل قبولی قادر به کنترل این باکتری در هر دو شرایط محیطی آزمایشگاه و باغ قرار داشت. این ترکیب علاوه بر اینکه مادۀ مغذی است، به­عنوان ترکیبی بی­ضرر می­توان در کنترل این بیماری از آن بهره جست. غلظت‌های 20، 30 و 40 میلی­گرم در لیتر فسفیت پتاسیم به ترتیب توانستند میزان رشد باکتری را به میزان 88/40، 78/47 و 93/52 درصد در مقایسه با شاهد کاهش دهند. در باغ نیز تعداد لکه برگی­ها در اثر مصرف غلظت­های دو، سه و پنج در هزار فسفیت پتاسیم به ترتیب به تعداد 23، 19 و 14 (در مقایسه با شاهد با تعداد 38 لکه) مورد مشاهده قرار گرفت. فسفیت پتاسیم علاوه بر مقرون به صرفه بودن از نظر اقتصادی نسبت به قارچ­کش‌های مسی، برای سلامتی انسان و محیط زیست کم‌خطر نیز است. این پژوهش نشان داد فسفیت‌پتاسیم همانند قارچ­کش‌های مسی نظیر اثر ضد­باکتریایی قابل قبول دارد.