دگرآسیبی: روش علمی سازگار برای مدیریت پایدار علف های هرز

نویسندگان

1 مربی، گروه مهندسی کشاورزی، دانشگاه فنی و حرفه ای، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه وابستگی به علف‌کش‌های شیمیایی به شدت بر محیط و اکوسیستم تأثیر گذاشته است. راهبرد­های جایگزین مدیریت پایدار علف­های هرز مانند دگرآسیبی می­توانند در برنامه­های مدیریت تلفیقی علف­های هرز به منظور کاهش استفاده از علف­کش­های شیمیایی گنجانده شوند. دگـرآسیبی، پاسخ گیـاه به محرک­های خارجی با آزادسازی متابولیت­های ثانویه است. این پدیده به­طور بالقوه می­تواند مدیریت سالم­تر علف‌های هرز را از نظر محیطی تسهیل کند و از نگرانی‌های مرتبط با استفاده نادرست از مواد شیمیایی کشاورزی برای مدیریت آفات و علف‌های هرز جلوگیری کند. این مقاله مروری کاربرد عملی دگرآسیبی برای کنترل علف­های هرز را در سیستم­های کشاورزی ارائه می­دهد. در منابع متعدد، چاودار، سورگوم، برنج، آفتابگردان، کلزا و گندم به­عنوان محصولات دگرآسیب مهم ثبت شده­اند. این محصولات توانایی دگرآسیبی خود را با انتشار پیام رسان­هایی نشان می­دهند که نه تنها علف‌های هرز را سرکوب می‌کنند، بلکه فعالیت‌های میکروبی زیر­زمینی را تقویت می‌سازند. ارقام زراعی دارای توانایی دگرآسیب را می­توان برای فرونشانی علف­های هرز تحت شرایط مزرعه کشت کرد. علاوه بر این، انواع مختلفی از گیاهان دگرآسیب را می­توان با محصولات دیگر برای مدیریت علف­های هرز به­صورت مخلوط کشت کرد. استفاده از محصولات پوششی دگرآسیب و مالچ­ها می­توانند فشار علف­های هرز را در محصولات زراعی کاهش دهند. تناوب یک محصول رایج با یک محصول دگرآسیب برای یک فصل، یکی دیگر از روش­های کنترل دگرآسیب علف­های هرز است. نکته مهم آنکه، به­نژادی گیاهی را می­توان برای بهبود توانایی دگرآسیبی ارقام زراعی مورد بررسی قرار داد. در نتیجه از پتانسیل دگرآسیبی می­توان برای فرونشانی علف­های هرز در محصولات زراعی بهره­مند شد. دگرآسیبی برای سیستم‌های مدیریت بوم­شناختی، پایدار و تلفیقی علف‌های هرز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.