تأثیر عصاره‌های گیاهی بر کاهش رشد باکتری عامل شانکر باکتریایی بادام (pv. syringae Pseudomonas syringae) در شرایط آزمایشگاه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزي و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

2 دانشیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزي و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

3 دانشیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزي و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

4 دانشیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزي و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

5 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

6 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزي و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

doi
چکیده

بادام بومی آسیای میانه و ایران است و جزء مهمترین محصولات باغی کشور بوده و جایگاه مهمی در بین محصولات باغی کشور به­ویژه سمت غرب کشور دارد. بیماری شانکر باکتریایی با عامل pv. syringae Pseudomonas syringae به بیماری بلاست جوانه و بلاست شکوفه هم معروف است. با توجه به اهمیت این بیماری و لزوم انجام مبارزه صحیح و اصولی با آن، تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر غلظت‌های مختلف عصاره­های گیاهی شامل اسطوخودوس، کارده و بن‌سرخ بر کاهش بیماری‌‌زایی باکتری pv. syringae P. syringae و معرفی غلظت مؤثر و کاربردی از عصاره­های گیاهی در آزمون آزمایشگاهی انجام شد. آزمون بر روی محیط کشت Nutrient Agar انجام شد و برای شاهد از آب مقطر سترون استفاده شد. برای هر عصاره سه تکرار در نظر گرفته شد. غلظت‌های عصاره­های آبی و الکلی شامل 500، 1500 و ppm2000 بود. بعد از گذشت 48 ساعت از ریختن عصاره­ها در چاهک‌ها، هالۀ بازدارندۀ رشد اطراف چاهک اندازه‌گیری شد و در نهایت درصد کنترل‌کنندگی هر عصاره در مقایسه با شاهد آب مقطر محاسبه گردید. نتایج نشان داد بهترین اثر بازدارندگی در بین عصاره­های آبی مربوط به عصارۀ آبی اسطوخودوس با غلظت ppm2000 به میزان 45/82 درصد و کمترین بـازدارنـدگی مـربـوط به عـصـارۀ آبی بن‌سـرخ با غـلـظـت ppm500 بـه مـیـزان 68/29 درصـد بـر روی بـاکـتـری P. syringae pv. syringae در شرایط آزمایشگاه بود؛ بهترین اثر بازدارندگی در بین عصاره­های الکلی مربوط به عصارۀ الکلی اسطوخودوس با غلظت ppm2000 به میزان 12/84 درصد بود و عصارۀ الکلی بن‌سرخ با غلظت ppm500 کم‌ترین اثر بازدارندگی به میزان 12/34 درصد را بر روی باکتری P. syringae pv. syringae در شرایط آزمایشگاه داشت؛ تمامی تیمار­های مورد استفاده در این پژوهش در سطح آماری بهتری نسبت به تیمار شاهد قرار گرفتند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که عصاره‌های گیاهی مورد استفاده در این پژوهش خاصیت بازدارندگی علیه باکتری عامل بیماری شانکر باکتریایی در شرایط آزمایشگاه داشتند؛ لذا با یافتن فرمولاسیون‌هایی از ترکیبات گیاهی مانند عصاره‌ها می‌توان به­عنوان ترکـیـبات جایگزین با خاصیت گیاه‌سـوزی کمـتر، خطرات زیـست‌مـحیطی کمـتر و تضمین‌کننده سلامت انسان و محیط­زیست، علیه این باکتری استفاده نمود.