ارائه راهکارهای طراحی نمای مجتمع‌های مسکن اجتماعی با توجه به ترجیحات ساکنان (موردکاوی: شهر شیراز)

doi
10.30495/juepd.2023.1985307.1188
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین اصول طراحی نما (از مهم‌ترین موضوعات مهم در طراحی) مجتمع‌های مسکونی ساخته‌شده توسط دولت مبنی بر ترجیحات ساکنان با تمرکز بر مجتمع‌های مسکن اجتماعی شیراز (به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای ایران)، شناسایی نقاط قوت و ضعف طراحی نماهای مجتمع‌های مسکن اجتماعی و مشخص کردن ترجیحات زنان و مردان ساکن مجتمع‌های مسکن اجتماعی در انتخاب نوع نما، سعی در تدوین و ارائه اصول و راهکارهایی برای این ساخت‌وسازها داشته تا مطابق با ترجیحات ساکنان آنها، بتوان کیفیت این فضاهای سکونتی را ارتقاء داد و علاوه بر این، سیاست‌های بهتری جهت طراحی نماها که علاوه بر زیبایی، بر ادراکات روانی نیز اثرگذار است و تجلی‌گر فرهنگ هر جامعه است، ارائه نماید. این پژوهش از منظر روش‌شناسی تحقیق، یک پژوهش کیفی است که با روش تحلیل محتوا به‌کمک مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی با استفاده از مطالعه اسناد مرتبط با موضوع، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه تصویری با 387 نفر از ساکنان مجتمع‌های مسکن اجتماعی شیراز که به روش احتمالی تصادفی انتخاب شدند، انجام شده است. گفتنی است که جامعه آماری بر اساس فرمول کوکران و مجتمع‌ها با استفاده از روش AHP و نرم‌افزار Expert Choice 11مشخص شده است. شایان ذکر است که روایی پرسشنامه تصویری با استفاده از روش دِلفی توسط 15 متخصص و روایی زیرمقوله‌ها، مفاهیم و کدها با استفاده از روش روایی محتوا انجام شده که حاصل توافق 20 متخصص در حیطه طراحی مجتمع‌های مسکونی بوده است و پایایی تحلیل محتوا بر اساس ضریب کاپا معادل 875/0 گزارش شده است. یافته‌ها حاکی از آن بوده‌اند که فراوانی اولویت‌بندی نوع نما برای زنان، 15 نوع و برای مردان، 11 نوع بوده است و در حالت کلی، کاربران این مجتمع‌های مسکونی، نمای هوشمند و انعطاف‌پذیر را در اولویت می‌دانند. با توجه به این موضوع و سایر یافته‌های پژوهش، راهکارها و اصول طراحی نمای مجتمع‌های مسکن اجتماعی (به‌عنوان یکی از انواع سیاست‌های مجتمع‌سازی توسط دولت) جهت برنامه‌ریزی و ارتقاء کیفیت سیمای شهری ارائه شده است.