تطبیق مفهوم پرسه‌زنی در حکمت ایرانی-اسلامی و فلسفه غربی با تأکید بر زمینه‌های فرهنگی و تاریخی

doi
10.82109/juep.2026.1185516
چکیده

با توجه به تحولات اجتماعی و فرهنگی اخیر، مفهوم پرسه‌زنی به‌عنوان یک عمل اجتماعی و معنوی اهمیت بیشتری یافته است. این پژوهش با هدف بررسی ابعاد مختلف پرسه‌زنی از منظر فلسفه غربی و حکمت ایرانی - اسلامی انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل متون ادبی و فلسفی است که به ما کمک می‌کند تأثیرات این دو سنت فرهنگی بر تجربیات انسانی را درک کنیم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در فلسفه غربی، پرسه‌زنی بیشتر به‌عنوان یک عمل فردگرایانه و زیبایی‌شناختی تلقی می‌شود. به‌عنوان نمونه، شاعران و نویسندگانی چون چارلز بودلر با تمرکز بر جزئیات زندگی شهری و زیبایی‌های آن، تلاش کرده‌اند تجربه پرسه‌زنی را به‌عنوان یک عمل حسی و اجتماعی توصیف کنند. در مقابل، در حکمت ایرانی - اسلامی، پرسه‌زنی به‌عنوان سلوک عرفانی و جستجوی حقیقت در نظر گرفته می‌شود. اشعار مولوی و متون عرفانی دیگر به‌خوبی نمایانگر این دیدگاه هستند که پرسه‌زنی می‌تواند به نزدیک شدن به خدا و درک عمیق‌تری از وجود و حقیقت کمک کند. این پژوهش نشان می‌دهد که پرسه‌زنی نه تنها یک فعالیت فردی، بلکه یک فرآیند شناختی و معنوی است که به انسان‌ها کمک می‌کند تا در جستجوی معانی عمیق‌تر زندگی، به تعاملات اجتماعی و فرهنگی خود معنا ببخشند.