فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ازجمله پیامدهای تحولات سریع شهرنشینی و زندگی مدرن شهری، تهدید و افول سطح سلامت شهروندان است. ساختار فضایی شهر می‌تواند رفتار انسان را کنترل و بر فعالیت‌ها و واکنش‌هایی او تأثیر بگذارد. از طرف دیگر شهرهای موجود بخاطر قدمت تاریخی و طول مدت حیات در برخی از بخش ها رو به فرسودگی می‌روند. بنابراین، اهمیت شناسایی عوامل مؤثر بر این انحطاط جهت پیشگیری و اقدام مناسب با این تحولات بسیار ضروری است. روش تحقیق به دو صورت توصیفی و تحلیلی انجام گرفته است که در بخش توصیفی با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای اطلاعات مورد نیاز پژوهش جمع‌آوری شده است. در بخش تحلیلی با استفاده از تکنیک مدلسازی ساختاری تفسیری شاخص‌های تأثیرگذار محیط فیزیکی شهرها بر سلامت شهری شناسایی، سپس با استفاده از روش ANP  به وزن‌دهی این شاخص‌ها اقدم شده است. نتایج حاصله براساس مدل ویکور طبقه‌بندی و بر طبق نتایج آن به پهنه‌بندی سلامت شهری براساس هریک از شاخص‌ها اقدام شده است. در همه مراحل با تلفیق نتایج با تحلیل‌های فضایی GIS، با به‌کارگیری شاخص‌های تأثیرگذار محیط فیزیکی بر سلامت شهری، الگوی رشد شهر، نظام کاربری اراضی، شبکه حمل‌ونقل و زیرساخت‌های شهری شهر یزد مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان می دهد که 11 شاخص از میان مؤلفه‌های ساختار فضایی شهر، بیشترین اهمیت و اثرگذاری را در نظام سلامت‌شهری دارا هستند. پایش این شاخص‌ها در شهر یزد به‌خوبی بیانگر این مطلب است که درمجموع تقریباً کلیه نقاط شهر یزد از بافت سنتی شهر تا بخش‌های جدید الحاقی به شهر از نقطه نظر سلامت‌شهری در وضعیت بحرانی به سر می برند؛ اگرچه که تمامی این نقاط از نظر عوامل ایجاد بحران یکسان نیستند اما درمجموع هر بخش و منطقه از نظر تعدادی از شاخص‌های تعریف شده در مرز بحران قرار دارد. چنانچه روند توسعه ازهم گسیخته و بی‌برنامه شهر همچنان ادامه یابد، و اقدامی درجهت کنترل عوامل ایجاد بحران صورت نگیرد در طی دهه‌های آینده، سلامت شهروندان یزدی به معضل و فاجعه بزرگ انسانی منجر خواهد شد.