بررسی عوامل موثر بر مشارکت عمومی و ساختن اجماع در برنامه ریزی شهری با رویکرد زمینه ای

doi
چکیده

به نظر میرسد که امروزه به دلیل نبود اجماع و مشارکت واقعی، بسیاری از طرح‌ها و برنامه‌ های شهری کشور ایران دارای ماهیتی تمامیت خواهانه، تمرکزگرایانه و انحصارطلبانه هستند. در سالهای اخیر موضوع مشارکت شهروندان در برنامه‌ریزی در اغلب کشورها بسیار مورد توجه قرار گرفته و سعی شده است امکان مشارکت عمومی در سطوح گوناگون برنامه ریزی و تصمیم سازی فراهم شود، اما زمانی که تلاش میشود مفهومی که به تدریج و هماهنگ با ساختارهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی کشورهای توسعه یافته شکل گرفته است، در کشورهای در حال توسعه و بدون توجه به ویژگی های محیط های برنامه ریزی این جوامع - به همراه انبوهی از مسائل و مشکلات نظیر فقر، شهرنشینی سریع، ناکارآمدی در ارائه خدمات و ضعف‌های زیرساختی و نهادی و جز آن – به کار گرفته شود، موفقیت های قابل توجهی حاصل نمی‌شود. امکان مشارکت در ساختار چنین محیط‌هایی مستلزم اصلاح رویه‌ها و ساختارهای موجود است ـ که راهکاری بلندمدت محسوب می‌شود. هدف این تحقیق ارائه مدل مفهومی برای تحلیل عوامل مؤثر بر اجماع و ساختن آن در محیط برنامه‌ریزی است. مدل پیشنهادی دربرگیرنده محیط تصمیم گیری و برنامه ریزی، سطح مشارکت، نوع مشارکت کنندگان و روش برنامه ریزی است. و فرآیندی که با ایجاد فرصت‌های برابر ضمن به رسمیت شناختن تعارض ها منجر به ساختن اجماع  می‌شود. ِ روش تحقیق در این مقاله از نوع تحلیل محتوا است که طی آن، ضمن مطالعه ارکان نظام دموکراتیک، سعی می ِ‌شود نحوه مداخله دموکراتیک ِ شهرنشینان در فرآیندهای توسعه و مدیریت شهری کشور ایران با در نظر گرفتن اصول نظریه انتقادی بررسی شود.