مدیریت پسماندهای مایع ویژه (شیمیایی-دارویی) در بیمارستان‌های شهر سبزوار

نویسندگان

1 دانشجو دکتری، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

2 استادیار مهندسی محیط زیست، گروه بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

3 کارشناس ارشد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

4 کارشناس ارشد، دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران

5 دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

doi
10.30468/jsums.2025.7944.3161
چکیده

زمینه و هدف: بسیاری از مواد شیمیایی و داروهای مورداستفاده در مؤسسات بهداشتی ، خطرناک هستند. باوجوداینکه حجم آن‌ها در زباله‌های پزشکی کم است، به دلیل پتانسیل خطر بالایی که دارند، مدیریت صحیح آن‌ها ضروری است. هدف مطالعه، بررسی مدیریت زباله‌های شیمیایی دارویی در بیمارستان‌های شهری و ارائه اطلاعات برای بهبود کیفیت خدمات بهداشتی است. مواد و روش­ها: این مطالعه توصیفی مقطعی طی 4 ماه در چهار بیمارستان دولتی شهر سبزوار (بیمارستان‌های امداد، مبینی، حشمتیه و واسعی) انجام شد. برای انجام این مطالعه، طراحی چک‌لیست، مصاحبه‌ها، بازدیدها، سنجش‌ها، تفکیک، جمع‌آوری، ذخیره‌سازی، ایمنی، حمل و دفع زباله‌های شیمیایی دارویی موردبررسی قرار گرفت. یافته­ها: در چهار بیمارستان 859 تخت بود که از این تعداد، 609 تخت فعال و نرخ اشغال تخت‌ها 71٪ گزارش شد. بیمارستان‌ها روزانه حدود 1500 کیلوگرم زباله تولید کردند که شامل 613 کیلوگرم زباله عادی (41٪)، 873 کیلوگرم زباله خطرناک (58.1٪) و 14 کیلوگرم زباله شیمیایی (0.9٪ از کل زباله‌ها) بود. تحلیل مدیریت پسماند نشان داد مدیریت پسماند شیمیایی-دارویی در بیمارستان‌های سبزوار دارای روند متفاوتی بوده و در مواردی چالش‌هایی در اجرای استانداردهای مدیریت پسماند مشاهده شد. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان داد که مدیریت پسماندهای شیمیایی-دارویی در بیمارستان‌های موردبررسی، به شیوه‌های متفاوتی انجام می‌شود. به‌منظور افزایش کارایی و کاهش مخاطرات زیست‌محیطی، هماهنگ‌سازی و ارتقای استانداردهای مدیریت این نوع پسماندها در چارچوب دستورالعمل‌های ملی و بین‌المللی توصیه می‌شود.