تحلیل احساس امنیت اجتماعی در بافت های فرسوده شهری با رویکرد پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی (مطالعه موردی: محلات خلج و طرق در مشهد)
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
امنیت یکی از ارکان کلیدی در تحقق جامعهای سالم و شهرهای پایدار محسوب میشود. رشد سریع شهرها، صنعتی شدن و مهاجرتهای گسترده منجر به شکلگیری بافتهای فرسوده، ناکارآمد و فضاهای بیدفاع شهری شده که بهواسطه عوامل محیطی نابسامان بر احساس امنیت اجتماعی اثرگذار هستند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی احساس امنیت اجتماعی در بافتهای فرسوده مبتنی بر مولفههای محیطی صورت گرفته است. روش پژوهش به صورت ترکیبی و کمی-کیفی میباشد. بخش کیفی شامل برداشتهای میدانی (تصاویر، نقشهها و ...)، مطالعات کتابخانهای و مصاحبههای نیمهساختار یافته با ساکنان و کارشناسان بوده و در بخش کمی از روش چیدمان فضا به منظور ارزیابی نفوذپذیری، جداافتادگی فضاها، زمینههای وقوع جرم و از روش تحلیل سلسلهمراتبی برای مقایسه زوجی شاخصها به منظور سنجش وضعیت احساس امنیت اجتماعی در محلات هدف بهره گرفته شده است. با توجه به روش چیدمان فضا، محله خلج با میانگین دسترسی ۲.۸۹ نسبت به محله طرق با مقدار ۲.۵ نفوذ از نفوذپذیری بالاتری برخوردار است و با توجه به معیار کنترل دسترسی فرصت را برای حضور افراد غریبه افزایش میدهد. بافت فرسوده خلج در شاخصهای اجتماعی و فضایی مانند فرهنگ جمعی، آستانه ظرفیت، نظارت طبیعی و قلمروبندی عملکرد بهتری داشته، در حالی که محله طرق در حوزه کالبدی همچون کنترل دسترسی و ارتباط با سایر محلات مزیت نسبی دارد. براساس خروجیهای مربوط به روش تحلیل سلسلهمراتبی، میزان مطلوبیت احساس امنیت اجتماعی در محله خلج با نمره (۰.۵۰۳) از محله طرق (۰.۴۹۷) بالاتر است. به طور کلی، نتایج تحقیق نشان میدهد به ترتیب معیارهای آستانه ظرفیت، نظارت طبیعی، فرهنگ جمعی، کنترل دسترسی، مدیریت و نگهداری، ارتباط با سایر محلات و قلمروبندی از امتیاز بالاتری با توجه به هدف مطلوبیت احساس امنیت اجتماعی در محلات هدف برخوردار هستند.
