جلوه های نو آوری مطلع در سرودههای ابو نواس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان وادبیات عربی دانشکده ادبیات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. تهران، ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
چکیده
جلوههای نوآوری مطلع در سرودههای ابونواسابونواس از نامدارترین شاعران نوگرا در عصر عباسی است که در برابر سنت شعرسرایی جاهلی موضعگیری و صفآرایی کرد و سرودن شعر به سبک و شیوة پیشینیان را بیحاصل و بیهوده دید. وجه تمایز ابونواس از همنوعانش در این عرصه، نه فقط توجّه شاعر به مضمونهای جدید و در افکندن طرحی نو در ساختمان ایستا و کالبد فروهشتة شعر عربی بود؛ بلکه ابونواس با صدای رسا و به شکل کاملاً آشکار با تمام میراث جاهلیت اعلام انزجار و مبارزه کرد. این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی، علاوه بر تبیین ابعاد فراخوان این کودتای شعری ابونواس، به تحلیل و بررسی جلوههای نوآوری شاعر در مطلع شعر عربی میپردازد.یافتههای پژوهش نشان میدهد که ابونواس در مقدمههای طللی، گاه به ترک آغاز شعر به این سبک و اسلوب جاهلی دعوت میکرد و پیروانش را به وصف مجالس شراب فرا میخواند، گاه نیز نام مکانهایی که در شعر جاهلی به وفور مورد استفاده قرار میگرفت را کنایهوار ذکر میکرد و از دیگر شاعران که این شیوة کهن شعرسرایی را کنار بگذارند و گاهی دیگر به به مقایسه و موازنه حیات جاهلی و زندگی مرّفه در عصر عباسی میپردازد و رفاه و راحتی موجود در این زندگی را بر میشمارد. شاعر در مقدمههای غزل بیشتر آرایههای ادبی را در تصاویر شعری خود وارد میکرد تا معانی را عمیقتر به مخاطب برساند. در مقدمههایی نیز که به توصیف کجاوة معشوق پرداخته میشد؛ شاعر الگوی ویژة خود را پی گرفت و به توصیف سفر خود و ماجراها و رویدادهای شخصیاش پرداخت.کلید واژگان: عصر عباسی، شعر، نوآوری مطلع، ابونواس.
