فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله بر اساس مبانی نظری هیجان خشم در روان‌شناسی، به بررسی محتوا و زبان ضرب‌المثل‌‌های مربوط به آن، در امثال‌وحکم دهخدا پرداخته است. برای دستیابی به این هدف، از روش تحلیل محتوای استنباطی استفاده نموده و ‌نمونة تحقیق، کتاب چهارجلدی امثال‌وحکم دهخداست. داده‌ها‌ی تحقیق نخست در سه بحث نمود خشم، علل و راه‌های کنترل آن در اثر فوق توصیف‌شده و با روانشناسی تطبیق داده‌شده-اند سپس به بررسی وجه ادبی آن‌ها، جهت تعیین رابطة زبان با محتو و به عبارتی روانشناسی زبان آن‌ها پرداخته شده‌است. این بررسی حاکی از این است که در مثل‌های فارسی و بالتبع نگرش گذشتگان، مانند روان‌شناسی جدید هردو وجه این هیجان یعنی خشم مثبت و منفی مشاهده می‌گردد و حتی شواهدی وجود دارند که علل وجوه دوگانه آن را تبیین و توجیه می‌نماید. علاوه براین‌ها، به بررسی علائم، عوامل و مدیریت آن‌هم پرداخته‌شده‌است. بررسی روانشناسی زبان مثل‌های مربوط به خشم نشان می‌دهد که بعد از تشبیه بارزترین وجه ادبی مثل، تضاد است. این موضوع با محتوای خشم و عوامل آن یعنی تضادهای دوگانه ارتباط دارد و زبان در خدمت فکر درآمده و سبب وفور و کثرت تضاد در زبان شده است؛ بنابراین، پردازش محتوایی و زبانی این بحث، در مثل‌ها جامع است و این ویژگی، در کنار اختصار زبانی و مقبولیت همگانی آن‌ها در میان مردم، باعث مؤثر واقع‌شدنشان در شناساندن هیجان‌ها، توجیه و رفتاردرمانی آن‌ها باشد.کلیدواژه‌ها: ضرب‌المثل‌ها، دهخدا، روان‌شناسی، هیجان، خشم.