فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از میان پژوهش های بین رشته ای، جامعه شناسی ادبیات یکی از رویکردهای نوین نقد ادبی است که مسائل جامعه در اثر ادبی را مورد تحلیل و بررسی قرار می دهد و به تعامل جامعه و ادبیات می پردازد. در میان مکتب های نقدی، تاریخ نقد مارکسیستی را می توان متعلق به قرن بیستم دانست. در این نوع نقد از ارتباط جامعه و ادبیات سخن به میان می آید و ادبیات را بر اساس شرایط تاریخی پدید آورندة آن تحلیل می کند؛ بنابراین برای نقد مارکسیستی شناخت زمینة تاریخی آن نیز ضرورت دارد. با اشغال ایران و منطقۀ کردستان، بعد از جنگ جهانی اول توسط نیروهای متفقین، جریانی بر ادبیات کردی مسلط می شود که بسیاری از ادیبان و روشنفکران کرد را تحت تأثیر مارکسیسم و کمونیسم قرار می دهد. سواره ایلخانی زاده (1316ش ـ 1354)، از شاعران مطرح شعر معاصر کردی است که در دهۀ چهل و پنجاه در تهران زندگی می کرد. او همچون بسیاری از روشنفکران آن دوران، متأثر از جریان های ایدئولوژیک زمانۀ خود بوده است. سواره بنابر اقتضای زمانۀ خود، زبان سمبولیک را برای اشعارش برگزیده است. او سعی می کند اندیشه های خود را با زبانی رمزگونه مطرح کند. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی، با استفاده از منابع کتابخانه ای صورت پذیرفته، سعی می شود که ضمن بررسی زبان سمبولیک اشعار او، به تحلیل مؤلفه های نقد مارکسیستی در شعر او نیز پرداخته شود. نتیجه ها حاکی از این است که اوضاع سیاسی و اجتماعی زمانۀ سواره بر اشعار او تأثیرگذار بوده است و این اشعار وسیله ای برای بیان افکار و ایدئولوژی او که همان افکار مارکسیستی ـ سوسیالیستی است بوده است.