عشاق عامل تکامل مفهوم عرفانی عشق در خمسه نظامی نگاهی به تفاوت مسلک عشاق در خمسه نظامی با عشاق پیش از آن در ادبیات فارسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحدتهران مرکزی

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

عشق در خمسه نظامی مفهومی اصلی است تا جایی که نظامی عشق را جوهره زندگی دانسته و زندگی بدون عشق را با افسردگی و مرگ برابر می‌داند. عشق در خمسه نظامی ستون اصلی خلق داستان‌های منظوم اوست. این پژوهش بر آن است تا سرچشمه منظوم سازی عشق عارفانه در حوزه ادب فارسی را با توجه به مقایسه موضوع عشق در اشعار نظامی و شاعران پیش از او ارزیابی نماید. این مقاله به شیوه توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و پرسش اصلی این است که نظامی در ایجاد مقوله عشق عذری در ادب فارسی چه نقشی داشته است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد پیش ازنظامی آن چه به عنوان عشق در متون ادبی مطرح شده، عموماً با توجه به امور جسمانی و شرح معاشقه عاشق و معشوق در شرایط رزم و بزم معرفی شده است و نظامی دگرگونی اصلی را در تغییر نگاه به عشق جسمانی و تبدیل آن به مفهوم عرفانی در ادب فارسی ایجاد کرده است.

کلیدواژه‌ها