فرافکنی درونمایههای عرفانی در تذکرةالاولیا عطار نیشابوری
نویسندگان
1 استادیار و مدرس گروه روانشناسی ، دانشگاه ایرانیان،تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران. (نویسنده مسئول)
doi
چکیده
کشف گنجینه درونی هر فرد مستلزم توجه به اعماق درون اوست. آنچه زندگی، انسان را به سمت آن سوق میدهد در راستای شناخت درون است که بزرگان دین هم بدان اشاره داشتند و به آن اهتمام ورزیدند. در عین حال آنچه عرفا و علما و اندیشمندان و حکما قرنها به اثبات آن پرداختند اینک در علم روانشناسی تحت عنوان فرافکنی به عنوان یکی از مکانیسمهای دفاعی روان مطرح است. خویشتنشناسی و به نوعی خودشناسی که لازمۀ آن نگاه تحلیلگرانه به احوالات درونی است حکیمان و بزرگانی چون عطار قرنها قبل از این، متوجه اهمیّت این مسئله و شاخص بودن آن در امر زندگی شدند. تحلیلهای ژرفنگرانه عطار و توجه او به جنبههای مختلف رفتار و شخصیت انسان در تذکرةالاولیاء مشهود است. در این راستا پژوهش حاضر یک تحقیق میانرشتهای است که هدف آن ردیابی انعکاس مفهوم فرافکنی به عنوان یکی از مفاهیم علم روانشناسی با استناد به شواهد متعدد در تذکرةالاولیاء است. نتایج بررسیها نشانمیدهد که در تذکرةالاولیاء تنوع موضوع باعث تنوع فرافکنی شدهاست که با صراحت و یا به صورت تلویح، مصادیق و شواهدی از مفهوم فرافکنی مشاهده میشود و تلقی عطار نیز از این مفهوم با نظر روانشناسان تفاوت بارزی نداشته است.
