ترامتنیت در ساختار و محتوای نمایشنامۀ آناکارنینا از آرش عبّاسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحدتهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
روابط میانمتنی از موضوعات مطرح دهههای اخیر است که محققان بسیاری به آن پرداختهاند. در این میان ژرار ژنت با نظریۀ ترامتنیت در ابعاد گستردهتری آن را بررسی نمودهاست. در این مقاله نمایشنامۀ آناکارنینای آرش عباسی با رمان آناکارنینای تولستوی به روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی براساس نظریۀ ترامتنیت ژرار ژنت نقد و بررسی شدهاست. هدف اصلی این پژوهش، کشف انواع روابط ترامتنی بین بیشمتن نمایشنامۀ عباسی و پیشمتن آن یعنی رمان آناکارنینا اثر تولستوی است. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که عباسی در نمایشنامۀ آناکارنینا آگاهانه با رمان آناکارنینای تولستوی ارتباط بینامتنی برقرار کردهاست و در این راستا با حفظ استقلال با متن نوشتاری مبدأ از انواع روابط ترامتنی بهره بردهاست از جمله: بینامتنیت صریح (نقلقول) و نیز ضمنی (ارجاع، تلمیح و کنایه) به شیوههای گوناگون؛ پیرامتنیت با برگزیدن عنوان پیشمتن؛ فرامتنیت با مصاحبههای خویش مبنی بر امروزیبودن نمایشنامه آناکارنینا ؛ سرمتنیت با انتخاب ژانر عاشقانۀ پیشمتن؛ همچنین رابطۀ بیشمتنیت در دو نوع: 1- بیشمتنیت همانگونگی با گزینش سبک واقعگرایانۀ پیشمتن 2- بیشمتنیت تراگونگی از دو دیدگاه: الف) تراگونگی کمّی بهصورت تقلیلی ب) تراگونگی از دیدگاه تغییرات درونی (حذف، افزایش و جانشینی).