فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مسایلی که اندیشمندان و سیاستمداران با آن سر و کار دارند، اندیشۀ سیاسی و تأثیر آن در روند شکل­گیری دولت­ها در جهت بهبودی اوضاع جامعه است. اندیشۀ سیاسی کوشش فکری و تأمل در باب سیاست و زندگی سیاسی است. از موضوعات مهم اندیشۀ سیاسی، دولت و مشروعیت آن است و وظیفۀ اندیشمند سیاسی، چگونگی برخورد با دولت. ابوالقاسم لاهوتی یکی از شاعران مبارز و انقلابی از طبقۀ روشنفکر دورۀ مشروطه است که با بهره­گیری از اندیشه­های سیاسی خود، در اشعارش به مسایل و موضوعات سیاسی در قبال واقعیت­های اجتماعی موجود در جامعه می­پردازد. این مقاله، تحلیل جامعه­شناختی اندیشه­های سیاسی ابوالقاسم لاهوتی بر اساس الگوی ساختاری است تا از این طریق بتوان به نوع شناخت و طرز تلقی وی از اجتماع خود و اوضاع جهان پیرامونش دست یافت و پیشینۀ تحقیق در این موضوع بیانگر عدم توجه بسیاری از محققین به این امر است. روش تحقیق در این مقاله از حیث ماهیت و روش، از گونۀ توصیفی- تحلیلی و بر اساس هدف از نوع بنیادی- نظری است. یافته­های این تحقیق حاکی از آن است که لاهوتی در اشعار خود، بیشتر به مسایل و موضوعات سیاسی و واقعیت­های اجتماعی موجود در جامعه می­پردازد که آن­ها را با ذهن خلاق خود اندیشمندانه باز­آفرینی کرده است تا مردم را به خودآگاهی برساند و نتایج نشان می­دهد که اندیشه­های سیاسی لاهوتی که ملهم و متأثر از آگاهی و دانش در­یافته از جهان بیرون اوست و در اشعارش انعکاس یافته، بر اساس یک الگوی ساختاری، با سازه (زیرساخت)هایی چون شخصیت، هویت و معرفت (جهان­بینی و ایدئولوژی) و ارزش­های اخلاقی شکل گرفته و متحول می­شوند و این سازه­ها برجسته­ترین شاخصه­هایی هستند که لاهوتی را در بین شاعران هم­عصرش، ممتاز می­کند.