فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رابطه میان عارفان و متشرعان کلامی در  طول  تاريخ  تمدن اسلامي، رابطه‌ای پر فراز و نشیب  بوده است. بحثی که مطرح است و بحث پیرامون مطابقت عرفان اسلامی با شریعت، موجب شکل‌گیری دو رویکرد متفاوت در میان عالمان تشیّع شده است، گروهی در تأیید و گروهی در مخالفت با عرفان نظری. ملا محمدطاهر قمی عالم و متكلم شیعی از مخالفان تصوف در دوره صفویه که آثار فراوانی در ردّ صوفیان نگاشت. او اختلافات بسیاری با ملا محمدتقی مجلسی داشت. مجلسي اول از  فقيهان و محدثان نامدار جهان تشيّع است که در فقه، حديث، تفسير، کلام، اخلاق و عرفان تبرز داشته است. مسأله اساسی این پژوهش بررسی چالش­های این دو عالم و متكلم شیعی در رابطه با شریعت، طریقت و حقیقت است که به روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است. نتایج نشان می­دهد که ملا محمدطاهر قمی درک و برداشت ظاهري از مباني و مفاهیم دينی داشته و اين نوع تلقّي و برداشت از مفاهیم و آموزه‌های ديني كاملاً برگرفته از مشرب فکری اخباري­گري وکلامی است. در مقابل، مبنای درک مفاهیم ديني محمدتقی مجلسي توجه به مباحث باطني و تأویلی است که باعث تفاوت در مباحث معرفت‌شناسی این دو شخصیت دینی و اختلافات آن­ها در باب طریقت و حقیقت شده است.