توسعه شهری دانشبنیان (KBUD): رویکرد نوین در برنامهریزی شهری (نمونه موردی: کلانشهر تهران)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور
doi
10.30495/juepd.2023.1986114.1194چکیده
با رشدوگسترش شهرها و افزایش جمعیت، تأمین رفاه و آسایش شهرنشینان به مهمترین دغدغه مدیریت شهری تبدیل شده است. با توجه به محدودیت منابع در شهرها، امروزه توسعه شهری مبتنی بر دانش، میتواند کمک مؤثری برای دستیابی شهرها به اقتصاد پایدار باشد بهبیاندیگر، توسعۀ شهر دانشبنیان، ضمن توسعه و رونق اقتصادی، پایداری محیطی و مدیریت منابع، موجب ارتقا کیفیت زندگی شهروندان گردد. هدف این مقاله ارزیابی و شناسایی عوامل مؤثر در تحقق پذیری توسعه شهری دانشبنیان در کلانشهر تهران می باشد. این تحقیق از نظر هدف گذاری کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق، 155 نفر از خبرگان، متخصصین دانشگاه و سازمانهای دولتی و غیردولتی بهصورت نمونه گیری قضاوتی یا هدفمند میباشد. برای تجزیهوتحلیل اطلاعات بهدستآمده از روش تحلیل عاملی و از آزمون فریدمن در نرمافزار SPSS استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تعداد 16 عامل از 69 شاخص استخراج شدند که همگی دارای مقادیر ویژه بالای یک بوده و جمعاً 54/82 درصد از واریانس را تبیین می کند. مقدار ویژه اولین عامل با 870/13 میباشد که بهتنهایی 102/20 درصد از واریانس را در بر گرفته بود و بیشترین تأثیر را در بین عاملهای دیگر دارد. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که مؤلفههای وجود بنیانهای اقتصاد کلان و زیرساختهای ارتباطی (ICT) و IT مشترک با میزان (95/0)، داشتن نیروی انسانی کارآفرین (93/0)، ارتباط موفق بین صنعت، دانشگاه و حکومت (92/0)، تعدد دانشگاهها و پژوهشگاه ها (91/0) بهعنوان عوامل محرک در توسعه شهری دانشبنیان در کلانشهر تهران شناسایی شدند. نتایج تحقیق نشان میدهد تحقق پذیری مدل توسعه شهری دانشبنیان در کلان شهر تهران بیشتر در گرو تحقق توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی – فرهنگی، توسعه محیط شهری و توسعه نهادی است.