تأثیر مؤلفه‌های کالبدی بر روح مکان و نقش آن در شکل‌گیری روحیه شهروشهروندان با تأکید بر روانشناسی محیطی؛ مطالعه موردی: محلات شهر رشت

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه تخصیصی شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران

3 گروه شهرسازی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی

doi
10.30495/JUEP.1403.1129906
چکیده

در مناطق مختلف جهان فضاهای شهری عناصری هستند که از مؤلفه‌های کالبدی با سیمای بصری خاص و بخصوصی تشکیل شده‌اند. هدف اصلی پژوهش تأثیر مؤلفه‌های کالبدی بر روح مکان و نقش آن در شکل‌گیری روحیه شهروشهروندان با تأکید بر روانشناسی محیطی در محلات شهر رشت است. در این پژوهش، هدف اصلی بررسی تأثیر مؤلفه‌های کالبدی بر روح مکان و نقش آن در شکل‌گیری روحیه شهروندان در محلات شهر رشت بود. روش استفاده شده در پژوهش توصیفی-پیمایشی بود که با پرسشنامه، داده‌ها جمع‌آوری شد. جامعه آماری این پژوهش شامل شهروندان شهر رشت بود و نمونه آماری از ساکنان محلات شهر رشت انتخاب شد. روش نمونه‌گیری در دسترس بود و از افراد حاضر در محلات شهر رشت برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده شد. برای ارزیابی روایی پرسشنامه از AVE استفاده شد و پایایی آن با آزمون آلفای-کرونباخ ارزیابی شد. برای تحلیل اطلاعات، از روش‌های تحلیل عاملی و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج نشان داد که مؤلفه‌های کالبدی تأثیر مثبتی بر روح مکان (با ضریب 0.876) و روحیه شهروندان (با ضریب 0.305) دارند، و همچنین روح مکان تأثیر مثبتی بر روحیه شهروندان (با ضریب 0.426) دارد. نتایج این پژوهش با پژوهش‌های گذشته که نقش عوامل کالبدی در ایجاد روح مکان در محلات شهری را تأیید می‌کنند، سازگاری داشت. با افزایش تفکیک عوامل ایجاد کننده روحیه شهر و شهروندان در محلات شهر رشت، میزان نقش هر یک از این عوامل به صورت جداگانه تعیین شد تا بتوان اقدامات لازم برای افزایش روحیه شهروندان در محیط شهری را مدیریت و اولویت‌بندی کرد.