ارزیابی میزان انطباق پذیری طرح ویژه ناژوان با اصول رویکرد زیست پذیری و اکوتوریسم
نویسندگان
1 استادیار شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، داشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
5 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
6 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.30495/JUEP.1404.910060چکیده
رهیافت زیستپذیری و رویکرد اکوتوریسم، از موضوعات نوین در حوزه شهرسازی بهشمار میروند که هر دو مبتنی بر اصول توسعه پایدار هستند. این دو رویکرد علاوهبر توجه به حفاظت از محیطزیست، توسعه اقتصادی، اجتماعی و کالبدی را نیز دنبال میکنند. محدوده ناژوان، بهعنوان یکی از فضاهای سبز و زراعی مهم اصفهان، در سالهای اخیر تحتتأثیر ساختوسازهای غیرمجاز و تغییرات کاربری آسیب دیده است؛ در پاسخ به این وضعیت، «طرح ویژه ناژوان» توسط نهادهای مسئول تدوین و ابلاغ شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کیفیت این طرح، به شیوهای توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از تحلیل محتوا انجام گرفته است. در این مطالعه، سنجههایی مبتنی بر مبانی نظری اکوتوریسم و زیستپذیری، بهمنظور ارزیابی طرح بهصورت کمی و کیفی تعریف شدهاند. در بخش کمی، صرف اشاره به سنجهها در مراحل مختلف طرح (شناخت، تحلیل و پیشنهاد) ملاک ارزیابی قرار گرفته و در بخش کیفی، علاوهبر اشاره، میزان واقعگرایی، جزئینگری و قابلیت اجرایی نیز سنجیده شده است. امتیازدهی بر اساس طیف لیکرت و روش SWARA صورت گرفته است. بر اساس نتایج، ضریب اهمیت ابعاد زیستمحیطی (۰٫۲۷)، اقتصادی (۰٫۲۳)، کالبدی (۰٫۱۸)، کاربری (۰٫۱۴)، اجتماعی (۰٫۱۰) و مدیریت (۰٫۰۸) تعیین شد. امتیاز نهایی طرح در ارزیابی کمی برابر ۴٫۴۵ از ۵ و در ارزیابی کیفی برابر ۳٫۳۱ از ۵ گزارش شده است. این تفاوت بیانگر آن است که هرچند طرح از نظر انطباق کمّی با اصول زیستپذیری و اکوتوریسم موفق عمل کرده، اما در بُعد کیفی دقت و جزئینگری کافی نداشته و از نظر اجرایی، کیفیت لازم را در تمامی ابعاد مسئله بهطور کامل در نظر نگرفته است.
