تعیین عوامل موثر بر مدیریت مشارکتی در توسعه زیر ساخت های حمل و نقل درون شهری (مطالعه موردی منطقه 5 تهران)

نویسندگان

1 استاد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار، گروه ترافیک و حمل ونقل، دانشگاه افسری و تربیت پلیس امام حسن مجتبی (ع)، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.30495/JUEP.2050.1119858
چکیده

حمل‌ونقل یکی از ارکان اصلی حیات شهری و پیش‌نیاز توسعه پایدار به شمار می‌رود که از طریق جابه‌جایی بار و مسافر، نقش اساسی در پیوند میان عوامل مختلف رشد و شکوفایی ایفا می‌کند. اهمیت مدیریت مشارکتی نهادهای ذی‌ربط در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و کمبود پژوهش‌های جامع در این زمینه، ضرورت انجام مطالعه‌ای علمی را دوچندان ساخته است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل مؤثر بر مدیریت مشارکتی در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل درون‌شهری، به‌طور خاص در منطقه ۵ تهران انجام گرفت. این تحقیق از نوع کاربردی و روش آن توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌ها از جامعه آماری شامل ۲۰۳ نفر از کارکنان حوزه حمل‌ونقل و خدمات شهرداری منطقه در سال ۱۴۰۲ گردآوری شد که بر اساس فرمول کوکران، ۱۰۷ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب گردیدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه بوده و برای تجزیه‌وتحلیل از آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی شامل همبستگی، تحلیل عاملی اکتشافی، آزمون فریدمن و رگرسیون چندمتغیره با استفاده از نرم‌افزار SPSS بهره گرفته شد. یافته‌های تحلیل عاملی نشان داد پنج عامل نگرش به مشارکت، عوامل مدیریتی، بسترسازی فرهنگی، عوامل اجرایی و ساختار سازمانی در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل نقش دارند. نتایج رگرسیون نیز آشکار ساخت که چهار عامل نگرش به مشارکت، مدیریتی، اجرایی و بسترسازی فرهنگی تأثیر مثبت و معناداری داشته، اما ساختار سازمانی تأثیر چندانی نداشته است. همچنین، پایایی ابزار با آلفای کرونباخ 81/0 برای متغیر وابسته و 84/0 برای متغیرهای مستقل تأیید گردید. این نتایج اهمیت توجه به مشارکت ذی‌نفعان، تقویت بسترهای فرهنگی و بهبود مدیریت اجرایی را در توسعه پایدار حمل‌ونقل شهری برجسته می‌سازد.