فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: دوزیومیکس به‌عنوان یک حوزه نوظهور در پرتودرمانی، بر استخراج و تحلیل ویژگی‌های کمی توزیع دوز تمرکز دارد. این رویکرد در مقایسه با دوزیمتری سنتی که عمدتاً بر معیارهای حجم-دوز متکی است، توانایی درک عمیق‌تری از رابطه بین دوز و نتایج بالینی را فراهم می‌آورد. مواد و روش­ها: این پژوهش سیستماتیک با پیروی از چک‌لیست PRISMA و جستجوی جامع در پایگاه‌های PubMed، Scopus، ScienceDirect و Google Scholar برای شناسایی مطالعات مرتبط با کلیدواژه‌های «دوزیومیکس» و «پرتودرمانی» انجام شد. مقالات منتشرشده در ۱۰ سال گذشته موردبررسی قرار گرفت. پس از غربالگری عناوین و چکیده‌های 250 مقاله یافت شده، 32 مورد بر اساس چک‌لیست توسط دو نویسنده انتخاب و مورد ارزیابی دقیق‌تر قرار گرفت و سنتز داده‌ها به‌صورت روایتی انجام شد. یافته­ها: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که دوزیومیکس با ترکیب داده‌های دوز با ابعاد بالا و فنون محاسباتی مدرن نظیر یادگیری ماشین و هوش مصنوعی، توانسته است به بهبود کنترل تومور و کاهش عوارض جانبی در بیماران تحت پرتودرمانی کمک کند. مطالعات کلیدی، پتانسیل پیش‌بینی‌کنندگی دوزیومیکس را در انواع مختلف سرطان، نشان داده و نقش مهمی در بهینه‌سازی تحویل دوز و افزایش دقت مدل‌های احتمال عارضه بافت نرمال (NTCP) ایفا کرده است. نتیجه‌گیری: ادغام دوزیومیکس در پرتودرمانی بالینی می‌تواند به طراحی درمان‌های شخصی شده کمک کند و فرصتی برای بهینه‌سازی فنون درمانی ایجاد کند. بااین‌حال، چالش‌هایی نظیر ناهمگونی داده‌ها و استانداردسازی باقی‌مانده‌اند که با همکاری‌های چندمرکزی و پیشرفت‌های فنّاورانه باید موردبررسی قرار گیرند تا پتانسیل کامل دوزیومیکس در بالین به ظهور برسد.