ارزیابی الگو توسعه حمل ونقل محور TOD (مطالعه موردی:ایستگاه قطار شهری امیریه)

نویسندگان

1 استاد، جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

2 دانشجو دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

3 دانشجو دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد مالی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

درسال‌های اخیر، روند رو به رشد شهرنشینی و مهاجرت به شهرها، به دلیل استفاده بی‌رویه از ظرفیت‌های شهری، مشکلاتی را به وجود آورده است.به همین منظور، نقش سیستم‌های حمل ونقل شهری به‌ویژه از نظر ایجاد ترافیک، مصرف انرژی وکیفیت هوا مورد توجه قرارگرفته است. برهمین اساس پژوهش صورت گرفته بااستفاده ازاستانداردهای ITDP و توجه به شرایط بومی و منطقه‌ای به ارزیابی،تحلیل و برنامه‌ریزی توسعه در شعاع عملکردی800 متری ایستگاه مترو امیریه پرداخته است.این پژوهش به لحاظ هدف، از نوع کاربردی محسوب می‌شود.همچنین دارای ماهیتی تحلیلی است زیرا سعی داردبا شناخت اصول توسعه مبتنی برحمل ونقل عمومی و نیز مروراسناد و منابع داخل و خارج ازکشور در حوزه توسعه مبتنی بر حمل‌و‌نقل عمومی، ویژگی‌های این الگو توسعه را به صورت جامع مورد بررسی قرار دهد. به همین منظور ابتدا با بررسی پژوهش‌های صورت گرفته، 25 معیار در قالب 8 شاخص جمع‌آوری شده است ودر آخر نیز به بررسی و ارزیابی‌و امتیازدهی معیارها با توجه یه شرایط بومی پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد که ایستگاه امیریه 40 امتیاز از 100 امتیاز مرتبط با اصول استاندارد TOD را کسب کرده است.اما شاخص‌ها در این ایستگاه فاصله زیادی تا رسیدن به استاندارهای توسعه مبتنی برحمل‌و‌نقل عمومی دارند.در ادامه نتایج بیانگر این امر است که با توجه به این موضوع که ایستگاه امیریه درسمت و سوی توسعه شهری قرار دارد همچنین وسعت زیاد زمین‌های بایر در اطراف این ایستگاه، بایستی TOD را به گونه‌ای طراحی نمود که اصول ITDP در آن رعایت شود به این ترتیب می‌توان بااستقرار مناسب جمعیت و فعالیت‌ها، اصلاح و بهبود ساختار فضایی محدوده اطراف ایستگاه، توزیع بهینه خدمات و تسهیل در پیاده‌روی و کاهش حجم سفرهای شهری، ایجاد مجتمع‌های چند منظوره برای افزایش فرصت‌های اشتغال درقالب کاربری‌های مختلط و طراحی فضای سبز درحاشیه خیابان به منظور افزایش تمایل به پیاده‌روی استانداردهای TOD رادر پیرامون ایستگاه امیریه ارتقا بخشید.