فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوآوری اجتماعی در حقیقت راهکاری مبتکرانه برای حل مشکلات در محله‌های ناکارآمد شهری است و نسبت به راه‌حل‌های قبلی اثربخش‌تر، کاراتر و پایدارتر است و به جای فرد، برای کل جامعه ارزش و منفعت خلق می‌کند. هدف این پژوهش تدوین نظریه‌ای است که بازآفرینی پایدار محدوده‌ها و محله‌های ناکارآمد شهری را با رویکرد نوآوری اجتماعی تبیین نماید. پژوهش حاضر از نوع بنیادی و از لحاظ هدف، اکتشافی است. پارادایم حاکم بر این پژوهش، تفسیرگرایی است. رویکرد پژوهش، کیفی می‌باشد و از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای برای گردآوری داده‌ها استفاده شده است. نظریه بازآفرینی شهری در پرتو نوآوری اجتماعی در سه سطح بررسی شده است. سطح اول شامل ابعاد بازآفرینی شهری (اقتصادی، اجتماعی، محیطی، کالبدی، حکومتی) می‌باشد. سطح دوم ویژگی‌های نوآوری اجتماعی (پایداری، همکاری، روابط اجتماعی، انسجام اجتماعی، مقیاس‌پذیری، شبکه‌ها، مدیریت) هستند که به عنوان یک قدرت انتقالی و کاتالیزور در بازآفرینی شهری عمل می‌کنند و باعث می‌شوند بازآفرینی شهری پایدار بصورت کامل تحقق پیدا کند. سطح سوم پیامدهای مثبتی هستند که در اثر فرآیند بازآفرینی شهری مبتنی بر نوآوری اجتماعی در محدوده‌های هدف ایجاد می‌شوند (افزایش کیفیت زندگی، تأمین نیازهای انسانی، توانمندسازی). بهره‌مندی از قدرت دگرگون‌کننده نوآوری اجتماعی به‌عنوان مکانیزم مشارکتی و پتانسیل آن برای تغییر در زمینه‌های نهادی، سیاسی، اجتماعی_اقتصادی و فرهنگی خاص در محلات شهری، می‌تواند پنجره‌هایی را برای گفت‌وگوهای دموکراتیک و دیدگاه‌های مشترک با شهروندان و انجمن‌های مدنی باز کند تا راه‌حل‌های نوآورانه ایجاد کند که نیازهای مردم محله را برآورده کند. نوآوری اجتماعی به عنوان یک هدف مناسب برای یک شهر متنوع و فراگیر ظاهر می‌شود، اقتصاد را تقویت می‌کند و با تنوع‌بخشی به اکوسیستم فعالیت‌ها، محلات ناکارآمد یک شهر را به زندگی باز می‌گرداند و منجر به حل نابرابری در توزیع فضایی و اجتماعی آسیب‌ها و مشکلات شده و به تحقق توسعه محله‌ای می‌انجامد. بر این اساس، هدف بازآفرینی شهری پایدار با رویکرد نوآوری اجتماعی ایجاد تغییرات اجتماعی‌_فضایی در بافت موجود محله و اصلاح روابط اجتماعی بین افراد، گروه‌ها و روابط قدرت در فرآیند برنامه‌ریزی است