تحلیل و ارزیابی زیست پذیری و کیفیت محیط شهری با تأکید بر تصویر ذهنی شهروندان (مطالعه موردی: شهر اهواز)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.82109/juep.2025.1195933
چکیده

کیفیت سکونتگاه‌های انسانی معمولاً تأثیر زیادی بر سلامت و رفاه انسان دارد. با توسعه اقتصاد و شهرنشینی در چند دهه گذشته، برخی از مسائل ازجمله بلایای طبیعی، آلودگی‌های زیست‌محیطی، ترافیک سنگین و گرانی مسکن به‌طور فزاینده­ای به وجود آمده و کیفیت زندگی ساکنان را به‌ویژه در مناطق شهری تحت تأثیر قرار داده است. درنتیجه زیست پذیری و کیفیت محیط شهری موردتوجه گسترده جامعه دانشگاهی و همچنین دولت‌ها و مردم قرارگرفته است. به همین منظور، پژوهش حاضر باهدف تحلیل و ارزیابی زیست پذیری و کیفیت محیط شهری با تأکید بر تصویر ذهنی شهروندان در شهر اهواز تدوین شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش انجام، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه­ای و بررسی­های پیمایشی (میدانی) است. یافته‌های پژوهش نشان داد که رابطه‌ی میان سن ساکنان و میزان رضایت آن‌ها مثبت و مستقیم می‌باشد. به‌گونه‌ای که هر چه میزان سن آن‌ها بالاتر برود، سطح رضایت‌مندی آن‌ها از سکونت در محله افزایش می‌یابد. میان جنسیت و سطح رضایت از کیفیت محیط مسکونی نیز رابطه‌ی معناداری وجود دارد. در این بخش، میزان رضایت زنان از محلات مسکونی‌شان بیش از مردان است. بین مدت اقامت در محله مسکونی و سطح رضایت از کیفیت محله رابطه معناداری وجود دارد. هر چه مدت اقامت افراد در محلات افزایش یابد، به سطح رضایت از محله سکونتی نیز افزوده می‌گردد. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که شاخص اجتماعی بیشترین تأثیر را بر رضایت‌مندی از محله‌ی مسکونی (394/0) دارد و پس‌ازآن به ترتیب شاخص اقتصادی (360/0)، دسترسی به خدمات و تسهیلات شهری (204/0)، کیفیت تردد حمل‌ونقل عمومی (108/0) و کیفیت کالبدی محلات (064/0) قرار دارد. کمترین میزان تأثیر مربوط به متغیرهای کیفیت بهداشت محیط (031/0) است. بنابراین زیست پذیری شهری از دید شهروندان شهر اهواز به‌طورکلی در سطح متوسط روبه بالا ارزیابی‌شده است.