آینده پژوهی اثرات رشد هوشمند شهری در ایجاد شهرهای کم کربن (با رویکردی به شهرهای ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، شهر زنجان، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.30495/JUEP.2050.1129501
چکیده

در این پژوهش به بررسی اثرات رشد هوشمند شهری در ایجاد شهرهای کم‌کربن در ایران پرداخته شد. پژوهش حاضر از ترکیب دو تکنیک کتابخانه‌ای و دلفی استفاده و دارای رویکردی اکتشافی می‌باشد. شاخص‌های کلیدی از طریق روش دلفی و سؤال از30 نفر از خبرگان حوزه‌ی برنامه‌ریزی شهری به دست آمد. تحلیل یافته‌ها از طریق نرم‌افزار Micmac صورت گرفت. برخی یافته‌ها نشان داد شهرهای ایران برای دستیابی به شهرهای کم‌کربن از طریق هوشمندسازی شهرها به کارآیی انرژی و انرژی‌های تجدیدپذیر، حمل و نقل پایدار، مدیریت پسماند، مدیریت آب و... نیازمند است. 17/75 درصد رابطه ماتریسی دارای اثرات متقاطع 3، روابط عامل‌های کلیدی بسیار زیاد و از تأثیرگذاری و تأثیرپذیری برخوردار بوده‌اند. ماتریس اثرات مستقیم و هم ماتریس تأثیرات بالقوه مستقیم به ترتیب 98 و 97 درصد بوده که حاکی از روایی بالای پرسشنامه است. تحلیل سیستم نشان داد که در ماتریس متقاطع، جمع اعداد در سطر برای متغیر، بیانگر جمع فعال می‌باشد و میزان تأثیرگذاری آن عامل را نشان می‌دهد، بطوریکه بسیاری از عناصر از جمله: حمل‌ونقل پایدار، حمل‌ونقل عمومی، مدیریت هوشمند ترافیک، انرژی‌های تجدیدپذیر و مبلمان مناسب شهری، برنامه‌ریزی برای تولید و مصرف پایدار، حمایت از طرح‌های پایدار شهری، سرمایه‌گذاری در تکنولوژی‌های نوین، پرورش شهروند هوشمند، شبکه هوشمند و زیرساخت دیجیتال، پرورش جامعه تاب‌آور، روندهای رفتاری پایدار ساکنان، ممیزی کربن در بخش‌های مختلف صنعتی و خانگی، مدیریت هوشمند و پایدار زیرساخت‌ها، پیش‌بینی و نظارت بر مصرف انرژی هوشمند و مصرف انرژی هوشمند به‌عنوان شاخص‌های تعیین‌کننده با تأثیرگذار شناخته شدند. لذا، همانطور که نتایج نشان می‌دهد تمام متغیرهایی که مربوط به حمل‌و‌نقل هستند و یا با حمل و نقل در ارتباط هستند جزء متغیرهای تأثیرگذار هستند. همانطور که شواهد مختلف در نقاط مختلف جهان تاکنون به اثبات رسیده حمل و نقل یکی از عوامل اصلی منتشرکننده کربن در جهان است که در این پژوهش نشان می‌دهد که اگر این متغیرها به درستی و براساس اصول شهر هوشمند باشند در کاهش کربن در شهرهای ایران نقش خواهد داشت.