بررسی معناشناختی واژگان اضداد در ترجمههای قرآن کریم
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد تفسیر قرآن مجید
doi
چکیده
بخش قابل توجهی از واژگان عربی را لغاتی که اشتراک لفظی دارند، تشکیل میدهد. از جمله مشترکات لفظی، بحث واژگان متضادی هستندکه دو معنای متقابل دارند؛ مانند واژه شراء که بر فروختن و خریدن اطلاق میشود. طبیعی است که مقصود گوینده، یکی از دو معنای متقابل است که میتوان با توجه به بافت جمله، سیاق کلام و قرائن موجود، مراد گوینده را به دست آورد. یکی از بحثهای مهم در فهم، ترجمه و تفسیر دقیق آیات قرآن کریم بررسی واژگان اضداد است که از عوامل و اسباب پیدایش این واژگان می توان به وضع لغوی، تداخل لهجهها، تطور لغوی، وامگیرى از زبانهاى دیگر، اسباب بلاغی، عوامل صرفی و ... اشاره کرد.در خصوص وجود یا عدم وجود اضداد و منشأ پیدایش آنها میان علمای لغت اختلاف نظر وجود دارد. در مقاله حاضر این اختلاف نظر تبیین شده و چند نمونه از واژگان اضداد در آیات قرآن بررسی و به تأثیرپذیری یا عدم تأثیر آن در ترجمههای مترجمین پرداخته شده است. به عنوان نمونه در بررسیهای انجامشده در آیه ﴿فَرَاغَ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِینٍ﴾(ذاریات/ 26) عبارت راغ در ترجمه الهی قمشهای رفت و در ترجمه مکارم شیرازی بازگشت ترجمه شده است. بنابراین مترجمان از هر دو معنای متضاد استفاده کردهاند و هر کدام یک وجه معنا را ترجیح دادهاند.
