حق دسترسی آزادانه به اطلاعات در داوری سرمایه‌گذاری؛ تزاحم بین شفافیت و محرمانگی

نویسندگان

1 محقق و مدرس دانشگاه پاریس 1 پانتئون-سوربن

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد حقوق تجارت بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران، دانشجوی کارشناسی ارشد (حقوق تطبیقی اتحادیۀ اروپا)، دانشگاه ساپینزا رم

doi
10.22059/jplsq.2022.331170.2899
چکیده

اگرچه محرمانگی از جمله مزیت‌های داوری نسبت به رسیدگی قضایی است، داوری سرمایه‌گذاری به‌علت حضور دولت‌ها نیازمند شفافیت بیشتری است. ازاین‌رو انتقادهای زیادی به محرمانگی داوری سرمایه‌گذاری وارد شده است. بسیاری از این انتقادها ریشه در حقوق بشر و به رسمیت شناختن حق دسترسی آزادانه به اطلاعات توسط مردم و تعهد دولت‌ها به افشای اسناد توسط دادگاه‌های منطقه‌ای حقوق بشری دارد. انتقادهای وارده تاکنون موجب ایجاد تغییراتی در داوری سرمایه‌گذاری شده است. تغییر قواعد داوری ایکسید در سال‌های 2006 و 2022 و همچنین انتشار قواعد آنسیترال یکی از آخرین اقدامات در زمینۀ شفافیت در داوری معاهده‌ای میزان دسترسی عموم به آرای داوری را افزایش داده است. آخرین اقدام صورت‌گرفته در این زمینه، تصویب کنوانسیون شفافیت در داوری معاهده‌ای در سال 2015، معروف به کنوانسیون موریتیوس است. دو اصل شفافیت و محرمانگی از بنیادی‌ترین پایه‌های داوری محسوب می‌شوند. این دو اصل ارتباطی تنگاتنگی با یکدیگر دارند و گاهی در تعارض با یکدیگر قرار می‌گیرند. در پرونده‌های مربوط به داوری سرمایه‌گذاری که نتیجه اغلب بر منافع عمومی تأثیرگذار است، این تضاد به اوج خود می‌رسد. در این حالت، نحوۀ ایجاد تعادل و تعامل بین این مفاهیم، از موضوعات مهمی است که در این پژوهش به آن پرداخته می‌شود.