حیل ربا در معاملات از منظر فقه امامیه با رویکردی بر نظرات امام خمینی (ره)
نویسندگان
1 استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشجوی دکتری فقه و حقوق و اندیشه امام خمینی(ره)، واحد خمین دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران
3 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
doi
10.22034/ejs.2021.142956چکیده
زمینه و هدف: با حاکم شدن فضای پستمدرنیزم بر روابط مردم و پیچیده شدن روابط مزبور، راهکارهای مختلفی برای فرار از مقررات ابداع شده است. یکی از این مقررات، ممنوعیت ربا میباشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی راهکارهای فرار از ربا در اندیشه امام خمینی (ره) میباشد.مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی میباشد و روش جمعآوری اطلاعات بصورت کتابخانهای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.یافتهها: حرمت ربا از مسلمات فقه در همه مذاهب اسلامی است و به وسیله عقل، کتاب، سنّت، و اجماع، حرمت آن قابل اثبات است. حتی در ادیان قبل از اسلام نیز ربا مورد تحریم قرار گرفته است. نزول تدریجی آن دلالت بر شیوع معاملات ربوی در صدر اسلام دارد.ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.نتیجهگیری: ملاک حرمت ربا از دیدگاه قرآن، ظلم و انظلام است. در نتیجه، حرمت آن مطلق و راهکارهای فرار از آن نیز حرام میباشند؛ به تعبیری، صرف ایجاد کردن یک پوشش برای فرار از ظاهر ربا، موجب مباح شدن عمل نخواهد شد.