ساخت و سازهای دورۀ ساسانی در بیستون: پروژههایی که هیچگاه به اتمام نرسیدند
نویسندگان
1 استادیار، گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر، ابهر، ایران.
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ابهر، ابهر، ایران.
doi
چکیده
شواهد زیادی از ساختوسازهای دورۀ ساسانی در بیستون وجود دارد که با توجّه به مدارک بهدست آمده باید آنها را متعلّق به اواخر این دوره و مشخّصاً همزمان با دورۀ پادشاهی خسرو دوّم (۵۹۰-۶۲۸ م) بدانیم. این آثار عبارتند از بنای ساسانی ـ ایلخانی، فرهادتراش، پل خسرو و پل بیستون که به آنها باید سه قطعه سرستون منقوش به نیم تنۀ خسرو دوّم را نیز افزود. نکتۀ حائز اهمّیت در مورد این آثار این است که شواهد بهدست آمده از کاوشها و بررسیهای صورت گرفته نشان میدهد که کار اجرایی همۀ این پروژه ها به یکباره متوقّف شده و این آثار هیچگاه در دوران ساسانی تکمیل نشدهاند، که از جملۀ آنها میتوان به شواهدی دالّ بر عدم اجرای طاق روی دهانههای پل خسرو و پل بیستون، تکمیل نشدن تراش نهایی فرهادتراش، و یا ساخته نشدن فضاها در کاخ دورۀ ساسانی اشاره نمود. در این مقاله کوشش میشود با توصیف و مقایسۀ این آثار و پیشنهاد یک تاریخگذاری نسبتاً دقیق برای آنها، دلایل احتمالی ناتمامماندنشان ارزیابی گردد.
